vrijdag 30 november 2012

Boeken op voorraad, 2

Een tijdje geleden schreef ik over de boeken die ik klaar leg op tafel omdat die nú aan de beurt zijn om gelezen te worden.

Dat stapeltje is nu uitgelezen.
Ik ben bezig met het laatste deel van Citadel door Kate Mosse (stukje volgt binnenkort) en er ligt een nieuw stapeltje boeken klaar. Welke boeken zijn op dit stapeltje te vinden?

Ten eerste is daar 'If you can see me now' van Cecelia Ahern. Dit boek is me door iemand aangeraden die er erg enthousiast over was. Ik ben er deze week mee begonnen om het in de bus te lezen en ik kan zeggen dat ik het boek echt prachtig vind, een adembenemend, betoverend en charmant sprookje. Ook hiervan volgt de bespreking snel.

Daaronder ligt 'Magnificent obsession' door Helen Rappaport. Ik heb een ander boek van haar gelezen over de moord op de Romanovs, en dit gaat over het huwelijk van koningin Victoria met Albert en welke invloed zijn dood overal op heeft gehad. Helen Rappaport schrijft zeer goed en heeft voor haar vorige boek veel onderzoek gedaan, dus ik heb hoge verwachtingen van dit boek.

Ten derde ligt 'Stoner' van John Williams klaar. Goede dingen over gelezen van oa Anna, dus ook hier kijk ik erg naar uit, het boek lijkt me ontzettend mooi.

En onderop de stapel: 'De gevangene van de hemel' van Zafón. Opnieuw heb ik hier heel goede dingen over gehoord, maar als ik eerlijk ben twijfel ik of ik eerst deze zal lezen, of toch nog deel I en deel II zal lezen. Deel I heb ik al wel gelezen, maar deel II nog niet. Hier denk ik nog even over na.
De kaftjes zijn wel wat donker, maar passen toch ook wel weer heel goed bij elkaar wat kleur betreft.

donderdag 29 november 2012

Obsessie, A.S. Byatt

A.S. Byatt kende ik al van een ander werk van haar, ‘The childrens book’, een boek dat ik met moeite heb uitgelezen omdat ik het een heel vervelend verhaal vond worden. Ik wilde de schrijfster nog wel een kans geven en toen ik ‘Obsessie’ voor een paar euro in de kringloopwinkel vond, heb ik die meegenomen.

A.S. Byatt weeft hier twee verhalen door elkaar. Ten eerste dat van de 19e eeuwse dichter Randolph Henry Ash en dichteres Christabel LaMotte, ten tweede dat van Roland Michell en Maud Bailey, die onderzoek doen naar deze dichters in de jaren ’80 van de 20e eeuw.
Roland Michell is in de British Library om de papieren van Ash te bekijken, en vindt in een map vol papieren die nog niet eerder zijn bekeken brieven aan een onbekend persoon. Hij neemt de brieven mee en wil erachter komen aan wie de dichter heeft geschreven, omdat de brieven afwijken van zijn gebruikelijke manier van schrijven. 

Via een dagboek van een tijdgenoot met wie Ash veel omging, weet hij erachter te komen dat het gaat om Christabel LaMotte. Tijdens zijn speurtocht komt hij Maud Bailey tegen, die onderzoek doet naar deze dichteres. Samen speuren zij verder en langzaam komen ze achter de relatie die er tussen Ash en LaMotte is geweest. En terwijl academici aan beide kanten van de oceaan achter de papieren en ontdekkingen over deze twee dichters aanzitten, komen Roland en Maud elkaar steeds nader.

Dit is best een aardig gegeven en dit had een mooi boek kunnen zijn. Het begon heel mooi en intrigerend. Maar al snel kwam het probleem opduiken dat ik ook in het andere boek van A.S. Byatt tegenkwam. 

De schrijfster vindt het nodig om het verhaal constant te onderbreken met de gedichten en sprookjes van de twee 19e eeuwse dichters, hun briefwisseling en allerlei dagboekfragmenten. Zouden deze schrijfsels iets toevoegen aan het verhaal, dan is daar natuurlijk niets op tegen. Maar de gedichten en de verhaaltjes zijn niet erg goed of leuk om te lezen (het is dan ook vrij verwonderlijk dat allerlei academici in dit boek er alles voor over hebben om deze dichters te bestuderen, zo denderend is hun werk niet) en hoewel de brieven en de dagboekfragmenten wel nieuwe inzichten geven en aanwijzingen over wat er is gebeurd, had ik dit liever op een andere manier verwerkt gezien. Af en toe een brief, en niet opeens zestig pagina’s met brieven achter elkaar. Dit haalt de vaart behoorlijk uit het verhaal. Ik heb op een gegeven moment grote gedeeltes hierin overgesprongen.

Voeg daarbij dat in dit boek de jaren ’80 blijkbaar iedereen bezeten is door het feminisme en probeert om in het werk van een 19e eeuwse dichteres allerlei feministische gedachten te vinden of de gedichten zo te interpreteren dat ze feministisch worden. (wat waren die hardline feministen in de jaren ’80 trouwens vervelende vrouwen zeg, stelletje zeurpieten)

Als derde punt kan ik nog toevoegen dat geen van de personen erg sympathiek was of goed genoeg uit de verf kwam om sympathiek te worden. Ik vond sir George nog het aardigste, die met een geweer gewoon elke idioot die weer kwam zeuren over dode dichters van zijn land af dreigde. Al had ik op een gegeven moment graag gezien dat hij het geweer wat actiever had gebruikt.

Jammer, ik vond dit boek een gemiste kans, maar ik lees liever echte dichters en schrijvers uit de 19e eeuw, dan de bedachte verzen en verzinsels van mevrouw Byatt in een boek dat vooral roept; ‘Kijk eens hoe erudiet ik ben.’ Ze heeft voor dit boek de Bookerprijs gekregen, dus andere mensen vonden dit wel goed en het is goed mogelijk dat anderen hier wel plezier aan beleven. Ik heb er echter niet van genoten en ik ben blij dat ik er maar een paar euro voor uit heb gegeven, want eerlijk gezegd zou ik het heel jammer vinden als ik hier de volle prijs voor had betaald.

dinsdag 27 november 2012

De kerststal

Vorige week was opeens de halve wereld in rep en roer, want de paus had de ezel en de os verbannen uit de kerststal, zo was het bericht. In allerlei krantenberichten werd de paus ervan beticht een sfeerbederver te zijn, die kerst wil afschaffen.

Maar wat is er nu echt aan de hand? Paus Benedictus heeft kort geleden zijn derde boek over het leven van Jezus gepubliceerd en beschrijft in dit deel de kindertijd van Jezus. Hij vertelt daarin dat er in de Evangeliën geen enkele melding van de ezel en de os in de stal van Jezus worden gemaakt, net zomin als van het bezoek van de drie koningen.

En alsof dit al niet allang bekend was, sprongen de kranten en de internetfora hierboven op alsof het nieuws was en de paus zou hebben gezegd dat hij kerst helemaal wilde afschaffen.

De kerststal schijnt te zijn bedacht door sint Franciscus van Assisi, die rond 1200 het kerstverhaal aanschouwelijk wilde maken voor de gewone mensen. In de loop der eeuwen is de kerststal in alle vormen en maten niet meer weg te denken uit de katholieke traditie. Aangezien traditie op waarde wordt geschat in de katholieke kerk hoeft niemand bang te zijn voor zijn kerststalletje, die kan gewoon opgezet worden, met os en ezel en koningen. Paus Benedictus zal ongetwijfeld genieten van de kerststal die op het Sint Pieterplein wordt opgezet.

Ik zal in de dagen voor kerst mijn eigen kerststalletje weer uit de berging halen. Hier trouwens geen os en ezel, maar naast een mooie Maria, een schattig kinneke Jezus, een bezorgde Jozef, een stoere herder en drie heel coole koningen ook nog een schaap en een kameel.J

maandag 26 november 2012

De donkere kamer van Damokles, W.F. Hermans

De donkere kamer van Damokles is één van de bekendste boeken van Willem Frederik Hermans.

Henri Osewoudt is een smal blond mannetje, zonder baardgroei en met een hoge stem. Hij drijft een sigarenwinkel met zijn vrouw Ria. Als de oorlog uitbreekt komt er een zekere Dorbeck in de winkel. Dorbeck lijkt Osewoudts tweelingbroer te zijn, alleen heeft hij zwart haar, een baard en een donkere stem. Samen lijken ze wel een foto en een negatief.

Dorbeck vraagt Osewoudt een fotorolletje te ontwikkelen en zonder aarzelen doet Osewoudt dit. Lange tijd hoort hij niets meer van Dorbeck, maar dan belt Dorbeck hem op met een vraag om hulp. 

Osewoudt wordt nu door Dorbeck betrokken bij het Nederlandse verzet en op verzoek van Dorbeck liquideert hij verschillende mensen. Osewoudt wordt opgepakt door de Duitsers, maar weet ook weer te ontsnappen. 

Opgejaagd door de Duitsers weet Osewoudt naar bevrijd gebied te komen, waar hij prompt wordt opgepakt op de verdenking van collaboratie met de Duitsers. Alle leden van het verzet waar Osewoudt mee in aanraking is gekomen zijn namelijk omgekomen, en het is verdacht dat alleen Osewoudt steeds wist te ontkomen. Osewoudts verdediging over Dorbeck wordt door niemand geloofd, iedereen die Dorbeck kende is dood en niemand kan bewijzen dat hij bestond. Een foto die Osewoudt had genomen waar hij en Dorbeck samen opstonden, is zijn enige hoop, maar die foto is mislukt.

De grote vraag is of Dorbeck nu heeft bestaan of niet. Tijdens het hele verhaal denk je als lezer van wel, maar op het einde ga je steeds meer twijfelen, en krijg je het idee dat Dorbeck alleen in Osewoudts verbeelding bestaat. Toch zien in het begin van het boek twee andere mensen Dorbeck ook, Ria, Osewoudts vrouw en de zoon van de apotheker, al denkt die dat hij Osewoudt heeft gezien in andere kleding. Dit wijst er dus op dat Osewoudt de waarheid spreekt, ook al gelooft niemand hem en kan hij zijn verhaal niet bewijzen.

Ik heb dit boek ooit gelezen toen ik 14 was en nu is het boek opnieuw uitgekomen in het kader van de actie ‘Nederland leest’. Het grappige is dat het boek vroeger blijkbaar veel indruk op me heeft gemaakt, want ik herkende hele gedeeltes nog letterlijk. 

Toch vond ik het boek iets minder mooi dan ik vroeger vond. Ik vond het ten eerste soms wat langdradig worden en ten tweede vond ik het malle gedoe met die foto’s die als herkenningsteken gebruikt werden een tikje lachwekkend. 

En ik kon me eigenlijk totaal niet voorstellen dat Osewoudt zomaar aan al die dingen mee doet die Dorbeck hem opdraagt, zonder er ooit vraagtekens bij te zetten. Dat gegeven vind ik bijna nog fascinerender dan de vraag of Dorbeck nu bestond of niet.

zondag 25 november 2012

Augustinus

Geloof is te geloven in wat je niet kunt zien, de beloning van dit Geloof is te zien wat je gelooft.


Augustinus (354-430, kerkleraar, geleerde, theoloog)

zaterdag 24 november 2012

De verzameling

Als ik geïnteresseerd raak in een onderwerp of een persoon, dan wil ik daar graag een boek over hebben. En naarmate de belangstelling groeit, groeit ook het aantal boeken dat ik over dat onderwerp heb. Zo heb ik ondertussen een complete kast in de slaapkamer met alleen met maar boeken over Italië, heb ik vier grote planken met boeken over Rusland en de Romanovs, en heeft ook Steve McQueen al een halve plank voor zichzelf.

Is het een nieuwe schrijver waar ik in geïnteresseerd raak (wel, nieuw voor mij in ieder geval) dan wil ik graag zoveel mogelijk boeken lezen die door deze persoon geschreven zijn en met een beetje goede wil horen daar ook de boeken bij die óver deze schrijver geschreven zijn. De biografie, de autobiografie, de dagboeken, de brieven, ze horen er voor mij allemaal bij.

Als je dan de pech hebt dat die schrijver waar je in geïnteresseerd bent Virginia Woolf is, dan wordt het helemaal leuk. Want Virginia had een man die ook boeken heeft geschreven, ze behoorde tot de Bloomsbury groep waar onder andere ook haar zus de schilderes Vanessa Bell toe behoorde, maar ook andere schrijvers en schilders. Kortom; voor je het weet probeer je om alles over de gehele Bloomsbury groep te verzamelen. Zo ver gaat het voor mij gelukkig (nog) niet, al sluit ik niet uit dat er in de toekomst ook boeken in mijn kast komen over Carrington, Vanessa Bell, Leonard Woolf en sommige anderen. Maar dat heeft geen haast, dat komt wel.

Wat dan voor mijn gevoel wél haast heeft, is mijn ‘Virginia Woolf gedeelte’ zo volledig mogelijk te krijgen. Ik weet dat die haast alleen maar in mijn hoofd bestaat en dat is op zich niet erg. Het is in ieder geval vrij goed gelukt, ik ben bijna ‘compleet’.
Het Virginia Woolf-plankje
Zo heb ik nu de meeste van haar romans. Ik mis er nog een paar, maar die zijn voor mij van wat minder belang. Ik heb haar dagboeken, het schrijversdagboek, de brieven, de biografie van Hermione Lee, de autobiografische stukken die Virginia heeft geschreven. Ik heb ook nog het boek van haar nichtje, Angelica Garnett, en het boek met brieven van Leonard Woolf. Tenslotte nog een paar romans of andere boeken waarin Virginia een rol speelt. Een mooie verzameling bij elkaar, en als ik eerlijk ben, ben ik best een beetje trots als ik naar mijn plankje kijk.
Een paar van de covers die ik mooi vind.

vrijdag 23 november 2012

De magie van de film

Zo af en toe kom je in het onderwijs zo’n magisch moment tegen, waarvan je niet helemaal begrijpt hoe het precies in elkaar steekt, maar als het voorkomt ga je er alleen maar dankbaar in mee.

In de eindexamenklas van de mavo is de hele 20e eeuw eindexamenonderwerp met bijzondere nadruk op een paar onderwerpen, waaronder het Midden Oosten. Dus we besteden aandacht aan het Joods-Palestijns conflict (heerlijk actueel op dit moment), Irak en Iran. En bij Iran worstelde ik altijd een beetje, want hoe maak je de situatie daar nu goed duidelijk aan de leerlingen? Drie jaar geleden besloot ik om daarvoor de film ‘Not without my daughter’ te gebruiken.
Deze film met Sally Field en Alfred Molina in de hoofdrollen is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Betty Mahmoody. Zij is een Amerikaanse die getrouwd was met een Iraniër. Als ze in Iran zijn om zijn familie op te zoeken, verandert hij steeds meer tot het punt dat hij helemaal mee gaat in het religieuze fanatisme van zijn familie en hij weigert terug te gaan naar Amerika. Betty moet dan, samen met haar dochtertje, weg zien te komen.
Enfin, het is natuurlijk gedramatiseerd en op sommige momenten erg Amerikaans, maar verder wel een indrukwekkende film.

Ik besloot het uit te proberen in een les met het idee ‘als ze het niet leuk vinden is er nog geen man overboord en doen we de volgende les weer iets anders.’ En toen gebeurde het magische; de klas vond de film prachtig. Ze waren betrokken, leverden commentaar en keken vol aandacht. Zelfs de stoerste jongens kwamen naar me toe; ‘mevrouw, we gaan die film toch wel afkijken?’ ‘Mevrouw, het komt toch wel goed he?’

Vorig jaar gebeurde precies hetzelfde en dit jaar is het opnieuw raak. Iedereen kijkt mee, iedereen leeft mee. Opnieuw is de verandering in de twee stoerste jongens het meest opmerkelijk. Eén werd helemaal kwaad toen Betty in de film door haar man geslagen werd en riep op een gegeven moment dat hij niet meer verder wilde kijken omdat hij het te erg vond. Toen ik na de les kon vertellen dat het goed komt en dat ze weet te ontvluchten zei hij opgelucht; ‘Oh, gelukkig, dan kan ik verder kijken’.  Een andere jongen, die dit jaar nog niets heeft gedaan, kwam naar me toe en pakte het hoesje van de film op. ‘Mevrouw’,  vroeg hij een beetje bezorgd, ‘Het komt toch wel goed he?’ Ik zei dat het goed kwam en daarop vroeg hij verder ‘Maar tussen haar en die man komt het zeker niet meer goed’.  ‘Nee’ zei ik. De leerling schudde zijn hoofd ‘Nee, dat kan ook niet’, zei hij toen. Hij keek nog even naar de film en legde die toen weer op mijn bureau.

Ik weet niet precies wat er in deze lessen gebeurt, maar op de een of andere manier weet deze film mijn leerlingen te raken en ervoor te zorgen dat zelfs de stoerste gasten in mavo 4 bijna drie uur lang ademloos en vol betrokkenheid kijken.
De magie van de film is hier in volle werking.

donderdag 22 november 2012

Rebecca, Daphne du Maurier

Daphne du Maurier.
Foto hier gevonden
Rebecca is uitgegeven in 1938 en mag met recht een klassieker in de Engelse literatuur genoemd worden.

Het verhaal gaat over een jonge gezelschapsdame die werkt voor de ordinaire mevrouw van Hopper, die nu op reis is in Monte Carlo. 

Hier ontmoeten ze de Engelse Maxim de Winter, de eigenaar van het prachtige landhuis Manderly. Hij heeft zijn eerste vrouw, Rebecca, na een tragisch ongeluk verloren en iedereen gelooft dat hij niet over zijn verlies heen kan komen.
Maxim en de jonge vrouw, wier naam we trouwens nooit leren kennen, worden echter verliefd, en trouwen ondanks het leeftijdsverschil en het verschil in sociale status. 

Maxim neemt de tweede mevrouw de Winter mee naar Manderly. Op Manderly regeert op dat moment de huishoudster mevrouw Danvers, die Rebecca vereerde. Overal in het huis wordt de herinnering aan Rebecca dan ook levend gehouden en elk mogelijk moment geeft mevrouw Danvers de tweede mevrouw de Winter het idee dat ze niet goed genoeg is en dat het huwelijk een vergissing is. 

Het gemaskerde bal dat wordt gehouden levert een verschrikkelijke confrontatie op, als blijkt dat mevrouw Danvers de tweede mevrouw de Winter in de val heeft laten lopen door haar een kostuum te laten dragen dat Rebecca bij het laatste bal ook heeft gedragen. Het lijkt erop dat het huwelijk tot mislukken gedoemd is.

Maar dan wordt er een gezonken boot voor de kust gevonden, de oude boot van Rebecca en er wordt een lichaam gevonden. Als dit Rebecca is, wie is dan de vrouw die onder haar naam begraven is? Wat is er werkelijk gebeurd, welke rol heeft Maxim gespeeld en vooral: wie was Rebecca nu eigenlijk echt?

Daphne du Maurier is er in geslaagd om met dit boek een prachtig verhaal te schrijven, waarin de beschrijvingen van Manderly je het gevoel geven dat je op het landgoed rondloopt.
We weten dat er iets verschrikkelijks is gebeurd, want vanaf het begin is het duidelijk dat ze niet meer op Manderly wonen. De spanning wordt knap opgebouwd, met de dreigende aanwezigheid van mevrouw Danvers en het beeld van Rebecca dat steeds completer wordt. 

Het einde is verrassend met een aantal plotwendingen die je niet ziet aankomen. Ik herlees dit boek regelmatig en ik denk dat het een van die boeken is die bij elke keer opnieuw lezen mooier wordt.

dinsdag 20 november 2012

De buschauffeur

Foto HIER gevonden
Het spijt me heel erg, maar ik wil vandaag even klagen. Klagen over een bepaalde beroepsgroep, of liever; een groep bínnen die beroepsgroep. Ik wil het even hebben over de buschauffeur. En dan niet over de leuke, aardige, gezellige, grappige buschauffeurs, die antwoord geven op je vragen, die vriendelijk groeten en die op een normale manier rijden. Zoals die ene die gewoon de bus even stil zette om me precies te vertellen waar de straat liep die ik hebben moest. Of die ene die in een stad vol sneeuw en ijs zo keurig reed dat ik me ontzettend veilig voelde.

Nee, zij zijn geweldig en gelukkig behoren de meeste chauffeurs tot die groep. Helaas, zoals in elke beroepsgroep heb je ook een stel rotte appels. Ik wil het nu namelijk hebben over die ongelofelijk chagerijnige, horkerige buschauffeurs die je ook kunt treffen.

Zoals die van gisteravond, die mij en een leerling gewoon voorbij reed bij de bushalte. Hij zag ons staan, er is geen andere bus die rijdt op die lijn, dus we moesten echt met die bus mee, maar hij stopte niet. 
Of die chauffeur die zo hard reed en zo zonder consideratie remde, dat alle passagiers (en de bus was vol, dus bijna iedereen moest staan) bij elke keer remmen bijna over de grond vielen, omdat niemand zich kon houden.
Of die chauffeur die ooit voor me wegreed, terwijl ik een doodzieke kat in een draagmand bij me had. Het dierenziekenhuis zat naast de bushalte en ik kan me niet voorstellen dat die man niet doorhad dat ik een kattemand vast had en geen grote beautycase of iets dergelijks.
Of de chauffeur die me eens gewoon weigerde me te vertellen waar een bepaalde halte was, terwijl ik een sollicitatiegesprek had en ik zenuwachtig was en daar nog nooit was geweest. Nu bleek die halte niet te missen te zijn, maar dat was het punt niet, het punt was dat die man dat ook had kunnen zeggen.

Beste GVB, RET en Connexxion, ik denk dat negentig procent van jullie chauffeurs aardig en leuk, beleefd en fatsoenlijk is, maar die andere groep bederft het wel. Kunnen jullie niet die fantsoenlijke chauffeurs belonen en die chagerijnige en onbeschofte mormels eruit gooien? Dat zou zoveel schelen.

zondag 18 november 2012

Plato


Goede mensen hebben geen wetten nodig om te weten waar hun verantwoordelijkheid ligt en slechte vinden wel een achterpoortje.

Plato, (Grieks wijsgeer, 427-347)

zaterdag 17 november 2012

De jaren '80

Toen ik van de week de nieuwe Citroën reclame zag en het liedje ‘Da da da’ hoorde, wist ik nog precies hoe het verder ging. Het is van de Duitse groep Trio, die behoorden tot de Neue Deutsche Welle als ik het goed heb, wat denk ik een van de meest vage stromingen in de popmuziek is geweest. Ze hebben nog een grote hit gehad met ‘Hertz ist Trumpf’.

Ik vond het eigenlijk heel grappig, want ik wist precies hoe het nummer in de reclame verder ging, omdat ik in de jaren ‘80 ben opgegroeid. Dat soort dingen blijft dan toch enorm hangen. En ik bedacht me toen, wat zijn nog meer dingen waardoor je weet dat je in de jaren ’80 bent opgegroeid? Ik heb er een paar bedacht, hoewel er ongetwijfeld meer te bedenken zijn.

-        Als je iemand hoort zeggen ‘Relax’ en jij denkt er meteen achteraan; ‘Don’t do it’.

-        Als je iemand hoort zeggen ‘Dat is snel’ en jij denkt ‘Het lijkt de Overtoom wel’.

-        Als je nog regelmatig Raider denkt, als je Twix bedoelt

-        Als je bij de Pet Shop Boys niet meteen denkt aan de verkoper van de dierenwinkel op de hoek.

-        Als je bij Miami Vice nog denkt aan Don Johnson en niet aan dat ventje die in de remake speelde (waarvan ik de naam meteen vergeten ben)

-        Als je je nog kunt herinneren dat ze in politieseries nog nooit van DNA, forensisch bewijs of daderprofilering hadden gehoord, maar dat zaken werden opgelost met vingerafdrukken en getuigenverklaringen en ouderwets denkwerk.

-        Als je je nog kunt herinneren dat telefoons draaischijven hadden, de eerste mobiele telefoons leken op bakstenen en een ‘autotelefoon’ het toppunt van chic was.

-        Als je je nog kunt herinneren dat je de clip van Michael Jackson’s ‘Thriller’ voor de eerste keer op televisie zag en die eng vond.

-        Je nog de tijd kunt herinneren dat je op de computer met DOS werkte en niet met Word.

-        Je Madonna nog kent als beginnend popzangeresje

-        Je de namen van alle Dolly Dots nog weet

-        Je schoudervullingen gedragen hebt en toen dacht dat je er daadwerkelijk beter uitzag.

-        Je nog een ‘verzamel-cassettebandje’ met verschillende liedjes voor iemand hebt gemaakt, of er een van iemand hebt gekregen.

-        Je nog weet dat je op vakantie niet in het wilde weg foto’s kon maken, want zo’n rolletje was zo vol.

-        Je eigenlijk vindt dat de muziek uit de jaren ’80 toch gewoon de beste is.

Zijn er nog andere dingen die typisch jaren ’80 zijn?

vrijdag 16 november 2012

Een hoekje in de bibliotheek

In februari 2011 was ik begonnen met mijn eerste weblog, in september is dat hiernaar toe overgeheveld en op 1 september 2012 bestond 'Bettina schrijft' in deze vorm één jaar. Ik had niet kunnen bedenken hoeveel plezier het bloggen mij zou geven, hoe leuk ik het zou vinden om te bedenken welke stukjes ik ga plaatsen en waarover ik zal schrijven. Maar ik kan jullie zeggen; ik vind het heerlijk om een weblog te hebben. En de diversiteit van dit blog zorgt ervoor dat ik met redelijk gemak regelmatig een stukje kan plaatsen.

Een paar weken geleden heb ik een tweede blog opgezet, met een compleet andere insteek en in het Engels. Leuk om mijn Engels weer te oefenen dat een beetje roestig begint te worden (dat krijg je als je het bijna niet actief gebruikt) en ook leuk om stukjes te plaatsen over onderwerpen die ik hier niet zou plaatsen, of wel hetzelfde onderwerp, maar dan met een andere invalshoek. Creatief en leuk om mee bezig te zijn. Maar ook een blog waar ik niet heel regelmatig stukjes kan plaatsen omdat ik ten eerste meer moeite moet doen om dat soort stukjes te bedenken en ten tweede kost het meer tijd dit soort stukjes te schrijven.

En ik wist dat ik nog één ding wilde, een ander Engels blog, maar dan alleen over boeken. Eigenlijk wordt het een soort Engelse afsplitsing van de boeken van dit blog, ik plaats grotendeels dezelfde stukjes als hier, aangevuld met boeken waar ik hier al over heb geschreven. Voor de Nederlandse lezers van dit blog zal het dus niet zo veel nieuws opleveren, maar er komen hier ook veel bezoekers uit andere landen die ik hopelijk op deze manier beter kan bereiken. En natuurlijk is het opnieuw een goede oefening voor mijn Engels.
Ik wilde het niet 'Bettina reads' of 'Bettina's books' noemen, dan zou het een beetje afgezaagd worden. De titel is dus 'A corner of the library' geworden.

Dit is wel het laatste blog dat ik opzet, lijkt mij, het is niet de bedoeling elke week met een nieuw blog te komen. :-) Maar met deze drie, die elkaar overlappen en elkaar aanvullen is het voor mij mooi compleet.

www.acornerofthelibrary.blogspot.com

donderdag 15 november 2012

Onder water, Alice Hoffman

De prestigieuze Haddan-school heeft sinds de oprichting al een aantal tragedies te verwerken gehad. De verhoudingen tussen het dorp en de school zijn niet erg goed en over het algemeen mogen de bewoners van de school en de inwoners van het dorp elkaar absoluut niet.

Betsy Chase is een nieuwe fotografie docente, die ja heeft gezegd op een huwelijksaanzoek van de geschiedenisdocent Eric, maar die zich afvraagt waarom ze ja heeft gezegd als ze zo overduidelijk niet past binnen het stramien van de school.

Carlin Leander is weggevlucht van huis en voelt zich ook niet thuis op de school. Haar enige vriend Gus Pierce is net als Carlin een nieuwe leerling, en ook hij valt erbuiten. Gus woont in het Chalk house, waar de jongens met elkaar verbonden zijn door het plegen van een misdrijf, want zoals Alice Hoffman opmerkt; regels verbinden mensen, de regels breken verbindt hen nog meer. Gus weigert zich aan te passen en wordt daarom op allerlei manieren getreiterd en gepest. De enige manier om aan zijn kwelgeesten te ontkomen is het volbrengen van een onmogelijke taak; het rood laten worden van een witte roos.

Dan wordt het lichaam van Gus gevonden in de rivier. Zelfmoord is het oordeel en de school en de politie slaan de handen in één om het hierbij te houden. Maar politieagent Abel Grey weigert zich aan deze afspraak te conformeren. Hij bijt zich vast in de zaak en wil koste wat het kost erachter komen wie Gus heeft vermoord. Hij krijgt hierbij de hulp van Betsy en Carlin, en tussen Abel en Betsy bloeit de liefde op. 

Ik vond ‘Onder water’ en prachtig boek, dat ik met heel veel plezier heb gelezen. De mooie beschrijvingen, de manier waarop Alice Hoffman met taal speelt en prachtige zinnen vond ik adembenemend. De sfeer deed mij denken aan de boeken van Isabel Allende, of Elle Eggers’ ‘Het huis van de zeven zusters.’ Dezelfde magische sfeer, waarin bijvoorbeeld de geur van rozen kan overheersen in een huis, terwijl er geen rozen bloeien, waarin de mensen reageren op de weersveranderingen zoals hevige storm of de rivier die overstroomt en waarin een verdronkene zijn aanwezigheid kenbaar maakt door de visjes die overal opduiken. Heel bijzonder.
Judith heeft een tijdje geleden ook het boek gelezen en had er een iets andere mening over. Haar bespreking vindt je hier op Leeswammes.

dinsdag 13 november 2012

Door het donker

Foto door mij gemaakt, Venetie 2011
Soms heb je het idee dat je je op glad ijs hebt begeven, dat je ergens in bent gestapt zonder dat je goed hebt overzien wat de consequenties kunnen zijn. Een nieuwe baan aannemen valt daaronder, dat kan heel goed uitpakken, maar kan soms enorm tegenvallen. Dan wens je dat je nooit van je oude plek was weggegaan hoewel je ook weet dat die spijt weinig zin heeft. Je kunt nu eenmaal niet terug. En zelfs al zou je terug kunnen, de werkplek zelf is ook veranderd en is niet meer dezelfde als die je achter hebt gelaten, met nieuwe mensen en nieuwe maatregelen.

Soms is het een hobby, een cursus of een opleiding waar je vol goede moed aan bent begonnen, maar die toch tegenvalt. Of omdat de lessen of de cursus gewoon niet interessant zijn, of omdat het volgen van de lessen te zwaar valt. Als een nieuwe richting je geen vreugde brengt, maar alleen maar toevoegt aan de druk en aan het gevoel van narigheid, dan moet je ergens mee stoppen. Dat kan soms heel gemakkelijk, soms heeft het wat meer voeten in de aarde. Zeker als het iets dat je altijd graag had willen doen, maar dat door omstandigheden toch niet lukt.

Zuur is vaak dat je er geld bij in schiet, nog zuurder is dat je vertrouwen in je medemens soms geschokt wordt, als je merkt hoe weinig begrip en medeleven sommige mensen hebben.
Maar hoe naar de afwikkeling ook kan gaan, hoeveel geld je er ook mee kwijtraakt en hoe bitter de nasmaak ook kan zijn, je eigen gezondheid en welbevinden gaan wat mij betreft altijd voor.

De foto die ik bij dit stukje gebruik is een foto die ik vorig jaar in Venetië heb gemaakt. Daar heb je heel smalle steegjes, de ‘calles’.  Sommigen daarvan zijn maar een paar stoeptegels breed, zoals deze ook maar 3 tegels breed is.
Soms moet je even door iets smals en donkers heen voor de situatie weer beter wordt. Die wetenschap maakt het trouwens niet altijd gemakkelijker, maar soms helpt het om het even duidelijk voor je te zien in een foto.

maandag 12 november 2012

Het bezoek van de lijfarts, Per Olov Enquist

Koning Christian VII regeert in de 18e eeuw met absolute macht over Denemarken. Hij trouwt op jonge leeftijd met de nog jongere Engelse prinses Caroline Mathilde, de zuster van de Engelse koning George III.

Er is echter een klein probleem; Christian is krankzinnig en niet geschikt om te regeren. Voor een grote Europese reis die de koning zal maken, wordt een lijfarts aangesteld, om de gezondheid van de koning in de gaten te houden. Deze dokter Struensee weet het vertrouwen van Christian te verkrijgen en krijgt steeds meer invloed. 

Struensee is een Verlicht denker, die veel hervormingen wil invoeren in Denemarken. Door zijn nieuwe vertrouwenspositie bij de koning die hem tot raadgever benoemt, krijgt hij de macht om deze hervormingen ook door te voeren. Bovendien krijgt Struensee een verhouding met de zeer ongelukkige koningin Caroline Mathilde en verwekt zelfs een kind bij haar.

Door de hervormingen die worden ingevoerd en door hun verhouding, krijgen de koningin en Struensee veel vijanden aan het hof, die vervolgens samen werken om Struensee ten val te brengen.

Ik heb gemengde gevoelens over ‘Het bezoek van de lijfarts’. Ik denk namelijk dat het gegeven van de krankzinnige koning en de arts die zijn vertrouwenspositie gebruikt om Verlichte hervormingen door te voeren best heel interessant is. Dat is ook de reden dat ik het boek heb uitgelezen, ik houd wel van boeken die op historische werkelijkheid gebaseerd zijn. 

Mijn grote probleem was de schrijfstijl van Per Olov Enquist, wat vond ik dat een verschrikking om te lezen. Paragrafen waarin hetzelfde drie keer op een andere manier wordt verteld, uitleg over dingen waar ik geen uitleg over wil en vervelende stijlmiddeltjes om aan die uitleg te beginnen, maar vooral personen die geen moment voor me gaan leven, me geen moment nader komen en me dus ook niet sympathiek worden.

Koning Christian is een zielige figuur die op een verschrikkelijke manier is opgevoed waardoor het geen wonder is dat hij nog gekker is geworden dan hij waarschijnlijk al was, maar Christian is ook zo onbegrijpelijk in zijn gedachten, dat hij daardoor op afstand blijft. Toch gaat de koning, die liever met zijn hond en negerslaaf onder het bureau speelt dan regeert, nog het meest voor je leven.

Ik heb al niet zo veel sympathie voor de Verlichting en Struensee blijkt vooral een salon-Verlichter te zijn. Hij kan in de afzondering van de studeerkamer met hervormingen komen, hij heeft grootste theorieën als hij met de koningin in bed ligt, maar hij is ook een lafaard die op het moment dat het erop aan komt wegloopt uit angst. Op het moment dat hij een jongen had kunnen redden van een gruwelijke dood als gevolg van de onrechtvaardige wetten, doet hij niets. En in de cel herroept hij al zijn ideeën en filosofieën, zodat er niet veel van Struensee overblijft.

Misschien oordeel ik te hard over Struensee, maar de maatstaf voor vasthouden aan je principes is voor mij sint Thomas More, die niet toegaf aan de tirannie van koning Hendrik VIII en zelfs op het schavot nog een grap kon maken met de beul, en daar komt Struensee met zijn halfbakken hervormingen en moreel niets zeggende filosofieën absoluut niet bij in de buurt.

Ondanks het feit dat het gaat over een periode die ik niet zo heel leuk vind, de 18e eeuw, had ik dit boek graag heel mooi willen vinden. Jammer genoeg viel het mij dus erg tegen. Ik heb het boek uitgelezen omdat ik wilde weten hoe het af zou lopen, maar niet met heel veel plezier. De enige indruk die bij mij is blijven hangen is dat de Verlichting blijkbaar geen goede invloed had op iemands morele ruggengraat.

zondag 11 november 2012

Charles Dickens

'Jaarlijks inkomen twintig pond en jaarlijkse uitgaven negentien pond, negentien shilling en sixpence, dan is het resultaat geluk.
Jaarlijks inkomen twintig pond en jaarlijkse uitgaven twintig pond en sixpence, dan is het resultaat ellende.'

Mr. Micawber in David Copperfield, Charles Dickens.

zaterdag 10 november 2012

De nieuwe Mosse!

Vandaag arriveerde het lang geleden bestelde nieuwste boek van Kate Mosse 'Citadel'.  Ik vond haar twee vorige boeken, 'Labyrint' en 'De vergeten tombe' spannend en goed en heb daar erg van genoten. Ik heb dus hoge verwachtingen van dit boek.
Het heeft even op zich laten wachten, want het zou in september al uitkomen, toen werd het uitgesteld naar oktober en toen voor een tweede keer naar half november. Nu is 'Citadel' dan eindelijk binnen.
Op dit moment bent ik eerst bezig met 'De eekhoorns huilen op maandag' van Katherine Pancoll, het derde deel van de trilogie. Die lees ik eerst uit, maar daarna is het meteen de Kate Mosse die ik pak.
Fijne zaterdag!

Dagje Amsterdam

Vorige week zijn vriendin M. en ik naar Amsterdam geweest. We hebben daar alletwee gestudeerd en ik werk er nu, maar zo af en toe is het heerlijk om er naar toe te gaan voor de gezelligheid.

We beginnen altijd standaard met koffie, en daarna hebben we heerlijk gelopen door de straatjes en de grachtjes van de Jordaan.
Op de hoek van de Bloemenmarkt en het Koningsplein zit 'Divertimento',  een zaakje waar ik al tosti's haalde toen ik nog studeerde. Het is er altijd vol, maar op de een of andere manier weten we er altijd wel een plekje te vinden.

Na de thee en de tosti's naar de overkant waar Selexyz Scheltema zit, waar ik naar buiten kwam met de dagboeken van schrijver Evelyn Waugh (dat boek was in de ramsj) en vriendin M. met 'Vissen voeren' van Fabio Genovesi, enthousiast gemaakt door mijn bespreking een paar dagen eerder. (bespreking hier)
Bij de Engelse boekhandel 'Waterstones' heb ik nog 'North and South' van Elizabeth Gaskell kunnen krijgen. Na de prachtige serie (bespreking hier) wil ik nu echt het boek lezen.
Ondanks de regen was het een ouderwets gezellig dagje samen uit, en ik heb nog twee mooie boeken mee naar huis kunnen nemen ook.

vrijdag 9 november 2012

Politieke zaken

Afgelopen woensdag werd duidelijk dat er in Amerika ondanks alle protesten van veel Amerikanen toch een tweede termijn komt voor president Obama. In conservatief Amerika wordt Obama als een communist gezien die de VS in een  Stalinistische dictatuur wil veranderen en die ellendige ziektekostenverzekering was voor hen daarvoor het bewijs. Het is nog een tijdje spannend gebleven, maar dankzij een aantal cruciale ‘swing states’ die Democratisch stemden, kreeg Obama toch de benodigde kiesmannen.

Veel mensen in Amerika zien het somber in. Ik heb een beetje rondgekeken op wat fora en blogs en ik zag zelfs reacties van mensen die zeiden dat ze voedsel en munitie zouden inslaan, omdat ze verwachten dat de komende tijd nodig te hebben.
In Europa zijn we echter opgelucht, want Obama past toch iets beter bij onze manier van doen dan de zeer rechtse Romney.

Toen Obama vier jaar geleden president werd, waren de verwachtingen torenhoog. Deze verwachtingen heeft hij niet kunnen waarmaken, gedeeltelijk omdat er hij te maken had met een Huis van Afgevaardigden dat Republikeins was en veel probeerde te blokkeren, gedeeltelijk door de economische crisis die er niet minder op is geworden, en gedeeltelijk omdat een politicus verkiezingsbeloftes nooit helemaal waar kan maken.

Dat probleem hebben de VVD en de PvdA hier ook. Tijdens de verkiezingsstrijd werd, vooral door de VVD, een soort 19e eeuwse retoriek uit de kast gehaald en werd er gewaarschuwd voor de gevaren van het socialisme. Door de verkiezingsuitslag die niemand had voorspeld (ik zeker ook niet), kregen we te maken met een coalitie van juist deze twee partijen. Ze zijn er wel heel snel uitgekomen en voor ons staat een nieuw kabinet dat een heleboel wil. Weliswaar na, zoals de koningin heel treffend zei, ‘een toneelstukje’ van de beëdiging gemaakt te hebben, maar ze zijn nu in functie. Het regeerakkoord moet nu uitgevoerd gaan worden. En in een coalitie moeten er altijd compromissen worden gesloten, dat is niet anders. De ene partij geeft dit toe, de andere partij dat, in de hoop dat je er, op zeer Nederlandse wijze, samen uit komt.

Is het een fijn regeerakkoord? Ik denk dat we allemaal kunnen zeggen dat het er voor ons allemaal niet beter op wordt, maar in een economische crisis zoals waar we nu in zitten is een ander soort akkoord ook niet mogelijk. Elke regering moet met moeilijke beslissingen en bezuinigingen komen. En ik denk dat het de komende jaren alleen maar erger zal worden. Waar het nu een beetje lijkt is dat alle mensen wel beseffen dat er bezuinigd moet worden, alleen wil men zelf de bezuinigingen niet voelen. Of dit de juiste verdeling is van de inkomens afhankelijke ziektekostenverzekering weet ik niet, maar ik vind het principe van een inkomensafhankelijke ziektekostenverzekering niet onlogisch.

Ik denk dat we blij mogen zijn dat we geen coalitie van een stuk of vijf partijen hebben gekregen, maar dat er twee partijen regeren die er samen vrij snel uit zijn gekomen en nu klaar zijn om te regeren. Dat een Spekman (voorzitter van de PvdA) vervolgens roept hoe fijn het is om te nivelleren lijkt me niet verstandig. Een akkoord zoals dit en deze regering, vooral in deze tijden, moeten gedragen worden door zoveel mogelijk mensen die het misschien niet allemaal even fijn vinden wat er gaat gebeuren, maar er wel de noodzaak van in zien.

De ziektekostenverzekering heeft Obama niet genekt, laten we hopen dat het Rutte II ook niet fataal wordt.

(ik heb geen rechten op deze foto's, als ik ze weg moet halen, laat het me maar weten)

donderdag 8 november 2012

Zeg dat het je spijt, Michael Robotham

Vorige week is de nieuwste van Michael Robotham uitgekomen. In ‘Zeg dat het je spijt’ spelen psycholoog Joe O’Loughlin en oud-rechercheur Vincent Ruiz weer een grote rol.

Joe is vlak voor Kerst in Oxford met zijn oudste dochter Charlie, als de politie hem vraagt te komen helpen. Op een boerderij is een dubbele moord gepleegd en er is een schizofrene man aangetroffen die verdacht wordt. Bovendien is er een vrouw overleden in het meer. Joe komt erachter dat de overleden vrouw Natascha MacBain is, een van de twee Bingham-meisjes. 

Deze twee meisjes, Tash en Piper, zijn drie jaar geleden verdwenen en niemand wist waar ze waren. Nu blijkt dat ze tot voor kort nog in leven waren en dat Tash wist te ontsnappen. Ze was namelijk op weg naar de boerderij, omdat haar ouders daar vroeger woonden. 

De schizofrene man wordt ondertussen van de moorden verdacht, maar zegt dat hij een meisje heeft zien wegvluchten, achtervolgt door een sneeuwman. Wat is er gebeurd met Tash en Piper in de maanden voor de ontvoering, waar hebben ze al tijd gevangen gezeten, wie heeft hen ontvoerd en vooral: is Piper ook nog in leven?  

Joe en Vincent assisteren de politie en proberen daar achter te komen. Het onderzoek naar de verdwijning van de meisjes moet weer worden geopend en alle verklaringen en alle verdachten moeten opnieuw worden bestudeerd.

Michael Robotham is er opnieuw in geslaagd om een ontzettend spannend boek te schrijven. Joe O’Loughlin en Vincent Ruiz zijn sympathieke hoofdpersonen, die je steeds beter leert kennen. De zaak laat je geen moment los, vooral omdat naast het politieonderzoek, Piper haar verhaal vertelt. Op een knappe manier worden steeds meer details duidelijk, maar de ware dader en de ware toedracht van de zaak bleef voor mij tot het einde toe verborgen. Opnieuw een topboek van een topauteur.

woensdag 7 november 2012

Steve McQueen 1930-1980

Vandaag is het 32 jaar geleden dat Steve McQueen is overleden. Hij is gestorven in een kliniek in Mexico, waar hij een behandeling onderging tegen kanker. Tijdens zijn tijd in de marine is hij in contact gekomen met asbest en dat is hem op latere leeftijd fataal geworden. (jarenlang roken heeft er natuurlijk ook geen goed aan gedaan)
De best betaalde acteur van zijn generatie, de man die zoveel rollen heeft gespeeld die nog altijd in het geheugen van zijn fans gegrift staan, de 'King of Cool' is slechts 50 jaar oud geworden.

maandag 5 november 2012

Het buskruitverraad 1605

Guy Fawkes
Op 5 november 1605 werd in Engeland een complot ontdekt, een complot dat bekend kwam te staan als ‘The gunpowder treason’,  oftewel, ‘Het buskruitverraad’. Wat was er aan de hand in Engeland dat een groepje mannen het nodig had gevonden een plan te bedenken om het parlement op te blazen?

Nadat in 1603 Elizabeth I van Engeland was gestorven, werd haar achterneef Jacobus VI van Schotland ook koning van Engeland. Hij werd gekroond als Jacobus I van Engeland.
Engeland was een protestants land, waar de katholieken het steeds moeilijker hadden gekregen. Nadat in 1570 de paus koningin Elizabeth had geëxcommuniceerd en in 1588 de Spaanse Armada van de katholieke Filips II Engeland had aangevallen, was de sfeer tegenover de katholieken enorm verslechterd. Voor de regering van Elizabeth was elke katholiek een potentiële verrader. De katholieke Mis werd verboden en katholieken werden gedwongen de Anglicaanse diensten bij te wonen, met hoge boetes voor hen die weigerden.

Maar toen Jacobus koning werd, leek het erop dat het misschien een beetje beter zou worden. Jacobus was zelf weliswaar protestants opgevoed, maar stond wel sympathiek tegenover de katholieken en zijn vrouw, Anne van Denemarken, was zelf katholiek. De katholieken waren hoopvol gestemd en in het begin van Jacobus’ regering kregen de katholieken inderdaad meer rechten. De boetes op het niet bijwonen van de Anglicaanse diensten werden afgeschaft en belangrijke katholieke edelen kregen hoge functies.
Koning Jacobus I

Toch waren sommige mensen nog niet tevreden en ze eisten meer en enkele complotten werden gesmeed tegen de koning, die de katholieke zaak geen goed deden. De strenge protestanten, de puriteinen kregen steeds meer invloed in het parlement en om hen tevreden te houden begon Jacobus de rechten van de katholieken weer in te trekken. De boetes werden opnieuw ingevoerd en katholieke priesters werden het land uit gezet. De katholieken moesten weer oppassen en hun katholieke identiteit zo goed mogelijk verbergen.

Een kleine groep mannen was niet van plan zich hierbij neer te leggen. Dit waren mannen die zelf te lijden hadden onder de onderdrukking en zij wilden actie ondernemen. Guy Fawkes werd door hen benaderd omdat hij soldaat was geweest in het Spaanse leger en hij wist daarom hoe je met wapens en buskruit moest omgaan. Het plan was namelijk om het parlement tijdens een zitting op te blazen, met de koning erbij. In de maanden die volgden werd een kelder gehuurd onder het parlementsgebouw en 36 vaten buskruit werden hier naar toe gebracht. Het plan was dat Fawkes het lont zou aansteken en dan zou wegvluchten naar Europa om daar de zaken uit te leggen en steun te krijgen bij verschillende regeringen. De andere samenzweerders zouden een opstand beginnen in Engeland.

Het complot groeide tot er dertien deelnemers waren, en één van hen had aangetrouwde familieleden die in het parlement zitting hadden. Deze samenzweerder vond dat zijn familie niet opgeblazen hoefden te worden en stuurde een anonieme brief waarin hij waarschuwde 5 november niet naar Londen te komen.

Ondertussen hadden verschillende spionnen al de het heen-en-weer gereis van de verschillende samenzweerders opgemerkt en toen de waarschuwende brief bekend werd, was het duidelijk dat er iets zou gebeuren. De kelders van Westminster werden doorzocht en de hoeveelheid buskruit werd gevonden. Even later werd ook Guy Fawkes in de kelder aangetroffen en gearresteerd. Hij werd gemarteld om informatie te geven, maar wist het heel lang vol te houden om te zwijgen. De andere samenzweerders waren voor een groot deel al bekend, ook omdat bijvoorbeeld geen alias gebruikt was toen de kelder gehuurd werd. Een aantal wist eerst nog te ontkomen en probeerde een opstand te ontketenen, maar dit mislukte. Ze werden opgepakt en iedereen werd wegens hoogverraad ter dood veroordeeld. De straf was gruwelijk, ze werden eerst opgehangen tot ze half dood waren, daarna werden hun geslachtsdelen afgesneden en voor hun ogen verbrand, daarna werden hun ingewanden en harten uitgesneden en na hun dood, want tot dat punt leefden de mannen nog, werden ze onthoofd en werd hun lijk in stukken gehakt. De verschillende onderdelen zouden daarna ten toon gesteld worden.
Prent van de samenzweerders
Op vijf november wordt elk jaar het buskruitverraad nog herdacht in Engeland, de kinderen maken poppen (‘Guy’s) en deze worden ’s avonds verbrand. (Bonfire night). Bij de opening van het parlementaire jaar wordt nog altijd ritueel de kelders van Westminster doorzocht, om er zeker van te zijn dat er geen buskruit ligt. 

De vraag is of de samenzweerders inderdaad schuldig waren. Die vraag is moeilijk te beantwoorden. De uitkomst kwam het hoofd van de geheime dienst, Robert Cecil (de zoon van William Cecil) goed uit, hij haatte de katholieken en wilde elke katholieke invloed uit Engeland weren. Hij beschouwde hen niet als echte Engelsen, omdat zij ‘in de eerste plaats trouw waren aan een buitenlander’, namelijk de paus.

Er is natuurlijk wel buskruit gevonden onder het parlement, maar daar lag altijd een extra voorraad, dus dat was op zich niets bijzonders. De handtekening van Guy Fawkes onder zijn bekentenis leek niets op zijn gebruikelijke handtekening, dit kan komen omdat hij zo gemarteld is, maar ook omdat hij de handtekening niet heeft gezet.

Het lijkt waarschijnlijk dat er wel een complot was, maar lang zo groot niet als wat ervan gemaakt is en dat Cecil het heeft aangegrepen om voor eens en altijd met de katholieken in Engeland af te rekenen. Een helaas kunnen we zeggen dat hij daarin geslaagd is. De katholieken in Engeland hebben het in de jaren na het buskruitverraad heel moeilijk gekregen. Ze mochten niet meer stemmen, geen functie uitoefenen in de rechtbanken, ze mochten geen officier zijn in het leger of de marine. Bovendien kregen ze van elk complot en elke gebeurtenis de schuld, zoals van de grote brand van Londen in 1666 of een uitbraak van de pest. Pas in 1829 kregen katholieken in Engeland weer het recht om te stemmen.

zondag 4 november 2012

Theresa van Avila

Om tot iets goeds te komen is het goed om af en toe iets verkeerds te doen, en op die manier ervaring te krijgen.

Sint Theresa van Avila (1515-1582)

zaterdag 3 november 2012

Maria, koningin der Schotten, deel II

De graaf van Bothwell
De graaf van Bothwell
Na de dood van Darnley gingen in heel Europa de verdachtmakingen rond, Maria zou zelf de hand in de moord hebben gehad. Heel prettig voor haar verbleef ze namelijk op het moment van de ontploffing niet in hetzelfde huis als haar man. Of de beruchte graaf van Bothwell had het gepland, er gingen zelfs geruchten dat Bothwell en Maria minnaars waren en dat zij samen hadden bekokstoofd dat Darnley vermoord moest worden. Bothwell werd aangeklaagd, maar werd vrijgesproken. Wierp dat al niet genoeg smetten op Maria’s regering, de gebeurtenissen die daarna kwamen maakten het helemaal moeilijk voor haar om de troon te behouden. Bothwell nam Maria mee naar zijn huis en daar stemde zij in om met hem te trouwen. We weten niet of ze vrijwillig met hem is meegegaan of dat het een ontvoering betrof, ook weten we niet zeker waarom ze toestemde in een huwelijk. Het kan zijn dat ze oprecht verliefd was, maar er kan ook druk zijn uitgeoefend. Het is zelfs mogelijk dat Bothwell haar verkracht heeft, aangezien dit volgens de Schotse wetten in die tijd een huwelijk bijna een verplichting maakte, om de eerbaarheid van de vrouw te herstellen.

Loch Leven
In ieder geval trouwden ze in mei 1567, maar het huwelijk viel niet goed, niet in Schotland en niet in het buitenland. In Schotland was er al snel weinig steun meer voor de echtlieden. De katholieken steunden het huwelijk niet omdat ze de protestantse rite waar het huwelijk volgens gesloten was niet erkenden, en zowel katholieken als protestanten vonden het onbegrijpelijk dat ze juist met de man trouwde waarvan iedereen dacht dat hij haar vorige echtgenoot vermoord had. Er kwam een veldslag en Maria en Bothwell verloren. Bothwell kreeg veilige doorgang, maar Maria werd opgesloten in het kasteel midden in een meer, Loch Leven. Bothwell en Maria hebben elkaar nooit meer gezien. Bothwell werd verbannen uit Schotland en is in Denemarken gestorven. Maria bleef opgesloten in Loch Leven en moest afstand doen van de troon. Haar zoontje werd koning James VI en zijn halfoom, de graaf van Moray, werd zijn regent.

Maria op latere leeftijd, in gevangenschap
Gevangenschap
Een jaar later wist Maria te ontsnappen en ze vluchtte naar Engeland, in de hoop dat haar nicht een mede vorstin zou helpen haar troon weer terug te krijgen. Elizabeth had echter helemaal geen zin in een oorlog met Schotland en wist de boot in eerste instantie af te houden. Ze wilde eerst zeker weten dat er geen schandalen aan Maria kleefden en beval dat er een onderzoek moest komen naar de betrokkenheid van Maria bij de dood van Darnely. Er kwam een proces waar een aantal brieven openbaar werden gemaakt, die altijd in een kistje verborgen hadden gezeten. Deze liefdesbrieven, de zogenaamde ‘Casket letters’, waren van Maria en Bothwell, en ze leverden het bewijs dat zij al minnaars waren en samen de moord hadden opgezet. Dit zorgde ervoor dat Elizabeth helemaal geen zin meer had om Maria te helpen, maar ze zat wel met het geval in haar maag. Ze kon haar nicht niet ontvangen aan het hof, terugsturen wilde ze haar ook niet en Elizabeth en Lord Cecil besloten dat Maria onschadelijk gemaakt moest worden. Ze werd vastgehouden in verschillende kastelen in Engeland, en alle brieven en verzoeken die ze richtte aan Elizabeth werden genegeerd. Maria deed haar best om haar stand als koningin op te houden, maar gebrek aan geld en middelen maakten dat moeilijk. Haar gezondheid leed onder de gevangenschap, ze mocht bijna niet naar buiten en de stress en het verdriet zorgden ervoor dat er van haar ooit zo befaamde schoonheid niet veel meer over was.

Er waren verschillende pogingen om Maria te bevrijden, maar elk complot werd door de Engelse spionnen onderschept.
In 1587 werd het laatste complot Maria fataal, Elizabeth werd ervan overtuigd dat de dreiging te groot was en zij ondertekende het executiebevel.
Op zeven februari 1587, na bijna twintig jaar gevangenschap in Engeland werd Maria, koning der Schotten in kasteel Fortheringay onthoofd. De beul had drie slagen met de bijl nodig.
De executie

De erfenis
Maria is de geschiedenis in gegaan als een hysterische vrouw, een koningin die regeerde met haar hart en die geen verstand had, een slechte vrouw, een verleidster en een moordenares. Dat is de protestantse kijk op haar. Als je aan de katholieke kant kijkt, dan zie je een koningin die vol waardigheid is gestorven voor haar geloof, een heilige.

De waarheid ligt, zoals gewoonlijk, een beetje in het midden. Maria was een intelligente jonge vrouw die in een land terecht kwam waar de situatie zeer moeilijk was. Toch heeft zij het in die eerste jaren heel goed aangepakt, ze was diplomatiek en wist de verschillende facties in haar land aan zich te binden. De constante bemoeienissen van William Cecil maakten het haar wel erg moeilijk, maar ook dat wist ze voor een groot deel te omzeilen.
Het ging mis toen ze trouwde met Darnley, ze had zijn karakter verkeerd ingeschat en het huwelijk was een grote mislukking. Dat zorgde er ook voor dat de opinie van de edelen weer tegen haar gericht werd.
Het kistje waarin de 'Casket letters' werden bewaard.
De moord op Darnley en de afwikkeling daarvan brachten Maria helemaal in moeilijkheden. Wist zij ervan of heeft ze actief meegedaan? De 'casket letters' zeggen van wel, maar die zijn hoogstwaarschijnlijk vervalst, of het zijn brieven waar passages aan zijn toegevoegd. Het is zelfs mogelijk dat de brieven wel van Maria en Bothwell waren, alleen niet aan elkaar gericht. De brieven zijn niet gedateerd, niet ondertekend en hebben geen aanhef. Het is hoogst waarschijnlijk dat William Cecil hier de hand in heeft gehad, om Elizabeth een excuus te geven Maria niet te helpen en haar niet als opvolger aan te wijzen, op die manier voorkomend dat een katholieke koningin een claim had op de Engelse troon. Ook veel van de bewijzen voor de complotten waren opgezet door de spionnen van Elizabeth, om op die manier Maria in een kwaad daglicht te stellen.
Elizabeth was niet blij met de afloop van de geschiedenis, ze was razend dat het executie bevel was uitgevoerd en gaf haar adviseurs de schuld. Toen zij in 1603 kinderloos stief was haar opvolger Jacobus VI van Schotland, de zoon van Maria.

Voor iedereen die meer wil weten:
Twee geweldige biografieën over Maria zijn:
Mary Queen of Scots’ door Antonia Frazer (1969)
My heart is my own’ door John Guy (2004)

En er zijn vele historische romans waarin Maria, koningin der Schotten, een rol speelt.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...