maandag 31 maart 2014

Verloren adel, Douglas Smith

In 1861 werd lijfeigenschap in Rusland afgeschaft, maar voor veel boeren en voormalige lijfeigenen werd de situatie er niet veel beter op, want diepe armoede en ongelijkheid bleven bestaan. Boerenopstanden kwamen al eerder voor, maar de revolutie in 1917 was de meest ingrijpende. De nieuwe machthebbers wilden de oude orde volledig afbreken en uitwissen, om op de brokstukken een nieuwe socialistische heilstaat te bouwen. Alle resten van de oude samenleving moesten worden verwijderd, er mocht niets overblijven.

Het probleem was echter dat met het wegvagen van de oude elite het land bijna onbestuurbaar werd, de adel had de politieke, militaire, economische en culturele kennis. Al deze gebieden zouden grote klappen oplopen toen de adel in die eerste jaren in grote getale werd uitgemoord en verdreven.

In het begin van de revolutie waren er edellieden die sympathie hadden voor de revolutie, of in ieder geval begrepen waarom er een revolutie uitbrak. Velen hadden al jaren daarvoor voorspeld dat het eens mis zou gaan en dat het bestuur van Rusland zou moeten veranderen. Dat de revolutie echter met zoveel haat en buitensporig geweld gepaard zou gaan had niemand voorspeld of verwacht.

V
anuit het gezichtspunt van 2 families, de in Moskou gewortelde familie Golitsyn en de familie Sjeremetjev die vooral in Sint Petersburg verbleef en aan het hof gelieerd was, beschrijft Douglas Smith in Verloren Adel wat er met de adel in Rusland na de Revolutie gebeurde.

Voor de Bolsjewieken was iemands afkomst het enige criterium om te bepalen of iemand een vijand van de revolutie was of niet, tenzij dit niet goed uitkwam. Lenins eigen adellijke afkomst werd bijvoorbeeld gemakshalve vergeten.

In de eerste jaren na de Revolutie, tijdens de burgeroorlog had de adel het moeilijk. Zij waren het belangrijkste doelwit van de Bolsjewieken. Edellieden werden uit hun huizen gezet of werden gedwongen hun huizen te delen met vele gezinnen. De landgoederen werden overgenomen door de boeren en de pachters. Groepen edelen werden gedwongen om dwangarbeid in de straten te verrichten, vooral bedoeld om hen te vernederen.
In de jaren erna werd de situatie een beetje beter tijdens de NEP, de economische maatregelen die Lenin in 1921 nam om het ingevoerde oorlogscommunisme te verzachten. Even leek het erop dat mensen een redelijk leven zouden kunnen leiden. Dit was echter van korte duur en toen Stalin aan de macht kwam in 1928 werden de maatregelen tegen de voormalige aristocratie weer aangescherpt.
Werk vinden was bijna onmogelijk, want de voormalige aristocraten waren nergens welkom. Al hun rechten werden afgenomen en het hoofd boven water houden werd steeds moeilijker.

Sommigen konden vluchten naar het buitenland, anderen kozen ervoor in Rusland te blijven. Zij die in Rusland bleven moesten zich onopvallend gedragen, oude tradities en geschiedenissen werden fluisterend door gegeven aan de volgende generatie. Elk moment kon de geheime dienst aan de deur komen en velen werden opgepakt. Zij verdwenen in de kampen in Siberië, in de cellen van Loebjanka of werden verbannen naar onherbergzame streken.
In de jaren dertig, ten tijde van de Grote Terreur, werden bijna alle edelen die nog aanwezig waren in Rusland vermoord. Sommige families verloren meer dan driehonderd mensen.

Verloren Adel is het eerste boek dat zich richt op de geschiedenis van de Russische adel na de revolutie. Douglas Smith is een Amerikaanse historicus die meerdere boeken over Rusland heeft gepubliceerd.
Verloren Adel is bijzonder interessant en goed geschreven en staat vol wetenswaardige details, terwijl de grote lijnen niet uit het zicht verdwijnen. Omdat Douglas Smith niet de hele aristocratie beschrijft, maar de leden van twee families tot voorbeeld neemt, kun je de vreselijke gebeurtenissen goed tot je door laten dringen en komt de geschiedenis in al haar gruwelijkheid tot leven.

Oorspronkelijke titel: Former people. The final days of the Russian aristocracy.
Uitgegeven in 2012
Nederlandse uitgave: 2012 door uitgeverij Balans
Nederlandse vertaling: Gerrit Jan Zwier
Bladzijdes: 474

zondag 30 maart 2014

Citaat: Marilyn Monroe

Ik ben egoïstisch, ongeduldig en een beetje onzeker. Ik maak fouten, ik kan buiten mezelf zijn en soms ben ik onmogelijk om mee om te gaan. Maar als je niet bij me kunt zijn als ik op mijn slechts ben, dan verdien je het zeker niet om bij me te zijn als ik op mijn best ben.
Marilyn Monroe (Amerikaanse actrice, 1926-1962)

vrijdag 28 maart 2014

Het balkon, lente 2014

De afgelopen weken was het weer prachtig. Oke, de laatste dagen was het iets minder en wat kouder, maar toch is de lente onmiskenbaar gearriveerd. Dat zorgt er altijd voor dat het bij mij gaat kriebelen en dat ik mijn balkonnetje wil doen. Ik zet er nog niet echt plantjes op, dat gebeurt pas in mei, maar ik kan al wel viooltjes neerzetten. Viooltjes zijn mijn lievelingsbloemen en met een beetje goede wil blijven ze tot in de zomer goed.
Een mandje op het tafeltje, met daarnaast nog een witte heide die ik in janauri heb gekocht.

 Is er iets mooiers dan viooltjes?
Dit ziet er alweer heel aardig uit. Links bovenin zie je het leeuwebekje dat de hele winter bijna heeft gebloeid. Ik heb de dode bloemen er nu uitgeknipt en hoop dat ik binnenkort weer mooie bloemen krijg.

 De kruiden die ik deze winter over heb gehouden. Ze zijn een beetje rommelig. Ik denk dat ze gesnoeid moeten worden (geknipt), maar misschien had ik dat ook allang al moeten doen vóór de winter. Enfin, ik zal dat een dezer dagen op orde maken en hopelijk komen ze dan weer goed bij.

In het tuincentrum kon ik me niet inhouden. Ik heb een Tayberry gekocht, een kruising tussen een framboos, een braam en een loganbes. Ik heb deze in een grote pot gepland en hoop dat deze het goed doet op mijn balkonnetje. Het lijkt me heerlijk hier deze zomer vruchtjes van te kunnen eten.

donderdag 27 maart 2014

Mijn Franse keuken, Rachel Khoo

Kookboeken lezen vind ik heerlijk om te doen. Ik houd vooral van de boeken die een sfeer overbrengen en me het idee geven dat ik de recepten ook kan maken. Ik houd van kookboeken die me het gevoel geven dat ik zo iemand kan zijn die ik bewonder, iemand die haar eigen tomaten kweekt en zonder enige moeite een salade of een heerlijk gerecht maakt. Rachel Khoo heeft nu al twee boeken op haar naam staan die me exact dat gevoel geven.

Eerder schreef Rachel Khoo Chez Rachel, over wat ze kookte in haar mini keukentje in Parijs. Dat is een heerlijk boek vol gemakkelijk te bereiden Franse recepten.

In dit nieuwe boek reist Rachel Khoo naar verschillende regio’s in Frankrijk om er streekrecepten vandaan te halen. Zo komt ze in Bretagne, Baskenland, Bordeaux, Provence, Baskenland en de Elzas. Overal haalt ze recepten vandaan die gebruik maken van de producten uit die streek of wat typisch is voor die regio, zoals de visrecepten uit Bretagne of de cannelloni uit Nice.

Prachtige foto’s van de gerechten, de streek en van Rachel zelf maken dit boek tot een plezier om door te bladeren en te lezen. De recepten zijn duidelijk en niet super ingewikkeld om te maken. Dat kan ook niet, want al deze recepten heeft Rachel ook weer uitgeprobeerd in haar keukentje in Parijs. Dat is voor mij een goede aanmoediging om in mijn keuken ook dingen uit te proberen.

Er zitten recepten in voor vlees- en visgerechten, vegetarische hapjes, koekjes, taarten (de chocoladetaart ga ik echt binnenkort maken), soepen en alles wat je maar zou willen maken. Mijn Franse keuken is wat mij betreft opnieuw een aanwinst.

Oorspronkelijke titel: My little French kitchen
Uitgegeven in 2013
Nederlandse uitgave: 2014 door Kosmos uitgevers
Nederlandse vertaling: Vitataal in Ferweer

woensdag 26 maart 2014

Van oude mensen (4)

Je zou bijna wensen dat deze dames nog de scepter
zouden zwaaien. Foto uit 1899. Bron
Zoals ik al eerder heb verteld woont mijn oma sinds anderhalf jaar in een verzorgingstehuis hier in de stad. Des te langer ze hier woont, des te meer zaken die opvallen.

Toen mijn oma er kwam wonen werd er gezegd dat de bewoonster altijd centraal zou staan en dat alles precies zo geregeld kon worden als nodig was. Zorg op maat, noemt men dat. Dit blijkt echter in de praktijk toch een beetje anders te liggen.
In de afgelopen weken hebben we dit weer gemerkt. Vooral in de communicatie, maar zeker ook in efficiënt handelen, omdenken en uitgaan van de bewoonster laat het tehuis wat ons en mijn oma betreft grote steken vallen.

Mijn oma is niet meer zo zeker in haar bewegingen en heeft last van duizelingen. Ze is dan ook al een paar keer gevallen en twee weken geleden is ze behoorlijk gevallen. Gelukkig is er niets gebroken, maar alles is wel erg gekneusd.

Mijn oma is bont en blauw en heeft ontzettend veel pijn. Bovendien is ze erg verward, ze weet niet meer dat ze is gevallen en eigenlijk weet ze ook niet meer waar ze is, ze herkent haar eigen kamer niet meer. Die verwarring is niet van de laatste twee weken, maar is sinds de val wel een heel stuk erger geworden.

Door de nieuwe situatie die is ontstaan heeft mijn oma meer zorg nodig, zo kan ze niet meer zelfstandig naar de wc, maar moet ze bellen om op een po-stoel geholpen te worden. Oma vergeet trouwens ook wel eens te bellen en probeert dan zelfstandig op te staan, met als gevolg dat ze al twee keer opnieuw gevallen is.

’s Nachts gebruikt de verzorging een stalen verpleegster om oma uit bed te helpen.
Toen duidelijk werd dat oma meer zorg nodig had, begon het gedonder. Het mooie kleed moest uit de kamer en ook de mooie stoelen. Die staan namelijk in de weg en door het kleed kan die IJzeren Hein niet gebruikt worden.

Wij, de familie, begrijpen heus wel dat er aanpassingen nodig zijn en dat er dingen moeten veranderen, maar is het nu zo moeilijk om dat in overleg te doen in plaats van alleen mededelingen te doen? Door het kleed te verwijderen en een van de mooie stoelen weg te doen, wordt de kamer namelijk steeds ongezelliger. Mijn oma had van het kleine hok dat ze had waar ook nog een bed in moest staan een heel gezellige en leuke kamer gemaakt met haar eigen meubels. Mijn oma is ook altijd heel trots geweest op haar mooie meubels en door die weg te moeten halen maken we niet alleen de kamer ongezelliger, maar halen we ook een deel van mijn oma’s identiteit weg.

Maar goed, zoals ik al zei, wij begrijpen heus wel dat sommige dingen nu eenmaal niet anders zijn. Hoe naar het ook is, we hebben al bedacht wat we met het kleed en een van de stoelen moeten. Dit komt dus heus wel in orde.

Erger nog dan dit gedoe is dat sommigen van de verzorging zo weinig omdenken hebben en er weinig oog voor hebben om het voor mijn oma prettiger en gemakkelijker te maken. Dat wij als familie dan ook nog om dingen vragen wordt door een aantal vooral als heel erg lastig gezien.

Toen mijn moeder en ik afgelopen zaterdag bij mijn oma waren hebben we eens een lijstje gemaakt van alle dingen die ons in negatieve zin opvielen. En dat was nogal wat.

  • Toen we binnenkwamen stonden alle meubels aan de kant, de po-stoel stond pontificaal in de kamer en de gordijnen hingen schots en scheef voor de ramen. Er was kortom geen enkele moeite gedaan om de kamer een beetje netjes en gezellig te houden.
  • Mijn oma lag aangekleed in bed, met een panty en een rok die heel ongemakkelijk zaten. Er was niet over nagedacht of een nachtpon misschien ook handiger was, zeker nu mijn oma eigenlijk de hele dag in bed ligt. Bovendien was de kleding vuil.
  • De medicijnen van die ochtend lagen nog op tafel, ze hadden er niet op gelet dat mijn oma die daadwerkelijk had ingenomen.  
  • Toen mijn oma belde omdat ze moest plassen, duurde het bijna vijf minuten voordat er iemand reageerde (ik heb geklokt).
  • Mijn moeder vroeg aan de verzorgster of haar moeder ook nog schone kleren aan mocht. Ze werd volledig genegeerd door die vrouw, ze kreeg gewoon geen enkele reactie, alleen een bevelend handgebaar om haar tot stilte te manen. (ja, echt!)
  • De vrouw die haar kwam helpen zei als eerste tegen mijn oma ‘Je kunt toch ook wel zelf uit bed komen?’ (ja, echt!)
  • Na gebruik van de po-stoel werd mijn oma niet even gefatsoeneerd of afgeveegd, ondergoed werd zo weer omhoog getrokken en dat was het.
  • De vrouw die haar hielp was gewoon niet vriendelijk, niet tegen ons, maar ook niet tegen mijn oma.
  • De po-stoel laten ze de hele dag in de kamer staan, die wordt na gebruik niet in de badkamer teruggezet.
  • Na oma op de po-stoel geholpen hebben, waste de verzorgende niet haar handen. Hiermee hielp ze vervolgens mijn oma met opstaan en hield ze oma bij de handen vast. Oma eet hierna dus haar boterham met vieze handen. (want denk maar niet dat ze eraan denken om haar handen even te wassen, dat doen ze alleen bij het wassen in de ochtend)

Wat betreft hygiëne en het overbrengen van bacteriën kunnen ze dus wel een cursus gebruiken, maar helaas ook in tact, wellevendheid en omdenken.

Gaan er ook dingen goed? Natuurlijk. Een groot deel van de verzorgenden is aardig en zal ongetwijfeld haar best doen om goed voor mijn oma te zorgen. Veel van de dingen die niet goed gaan die ik hier opnoem zullen ook te wijten zijn aan tijd- en personeelsgebrek.

Maar de wellevendheid en het respect voor mijn oma zou daar niet onder hoeven te lijden, en dat er dit soort uberbitches rondlopen vind ik wel heel erg. Ik vind echt dat mijn oma beter verdiend dat zo'n verzorgende.

maandag 24 maart 2014

Oorlog en terpentijn, Stefan Hertmans

De grootvader van Stefan Hertmans was Urbain Martien, geboren in Gent aan het einde van de 19e eeuw.
Hij had geen gemakkelijke jeugd, maar een vol armoede en moeilijkheden en oneerlijke ongelijkheden. Klasse was belangrijk, de Kerk was oppermachtig en de Franstaligen stonden hoger aangeschreven dan de Vlamingen.

Zijn vader Franciscus was frescoschilder en had helaas een zeer slechte gezondheid die hem veel te jong bij zijn gezin wegnam. Urbain’s moeder was Celine, die uit diepe liefde ver beneden haar stand was getrouwd en maar met moeite de eindjes aan elkaar kon knopen. Toen haar man stierf, was ze in de eerste instantie gebroken en pas na vele maanden registreerde ze weer wat er om haar heen gebeurd.

De jonge Urbain moest op jonge leeftijd al helpen geld te verdienen en kwam onder andere te werken in een ijzergieterij, ondanks het feit dat dit werk eigenlijk te zwaar was voor een dertienjarige. Hij wilde graag leren tekenen, maar kon de lessen op de avondschool naast zijn lange werkdagen niet volhouden. Hij gaf in de eerste instantie zijn droom om schilder te worden op.

Uiteindelijk koos hij ervoor om het leger in te gaan en vier jaar lang kreeg hij hier een opleiding. Hij kreeg hier nog een ouderwetse, 19e eeuwse notie van het leger mee. De officieren waren Frans, de soldaten Vlaams. Urbain leerde bevelen opvolgen, schermen en de eer van zijn regiment hooghouden.

Toen enkele jaren later Duitsland het neutrale België binnenviel, bleken deze oude idealen niets meer te maken te hebben met moderne oorlogsvoering. Urbain kwam terecht in een hel, waarin de officieren vaak ook niet wisten wat er gebeurd en de soldaten kanonnenvoer waren. Urbain wist zich te onderscheiden met zijn moed en werd daarvoor gedecoreerd, maar de oorlog zal hem voor altijd tekenen.
Schilderen en tekenen bleven belangrijk voor hem, zelfs in de loopgraven tekende hij met houtskool, soms met de geblakerde punt van een stok.

Na de oorlog probeerde Urbain zijn leven weer een beetje op de rails te krijgen, hij werd verliefd en raakte verloofd met een mooie, levenslustige vrouw. Hij zou haar echter niet trouwen en deze tragedie zou de rest van zijn leven bepalen.

Op een heel mooie en indrukwekkende manier schetst Stefan Hertmans in Oorlog en Terpentijn het portret van zijn grootvader. Hij haalt herinneringen op, bezoekt de plekken die hij zich herinnert van vroeger en maakt gebruik van de schriften vol aantekeningen die zijn grootvader heeft achtergelaten.
Van de wereld waarin Urbain is groot geworden is weinig meer over, de moderne tijd heeft dit bijna onherkenbaar veranderd. Toch weet Hertmans deze wereld soms met een paar woorden, een beschrijving op te roepen.
Ook de hel van de oorlog weet hij zeer indringend over te brengen en hoe zijn opa heeft geprobeerd zich hierin staande te houden. Een man die een schilder was in zijn hart, maar die door de omstandigheden in de oorlog moest vechten, maar die ondanks alles probeerde om zijn eigen idealen hoog te houden.

Als je Oorlog en Terpentijn alleen een oorlogsroman noemt, doe je dit ontroerende en indrukwekkende boek, maar ook het leven van Urbain, tekort.
Een absolute aanrader.

Uitgeven in 2013 door De bezige bij
Bladzijdes: 280

zondag 23 maart 2014

Citaat: Steve McQueen

I'll never be as good an actor as I want to be. But I'll be good.
Voor Steve McQueen, die, als hij nog geleefd zou hebben, morgen zijn 84e verjaardag zou vieren.

zaterdag 22 maart 2014

The others (2001)

Het eiland Jersey in 1945. De Tweede Wereldoorlog is net afgelopen en Jersey is net weer bevrijd van de Duitse bezetting.

In een afgelegen huis woont Grace met haar twee kinderen, Anne en Nicolas. De echtgenoot van Grace is nog niet terug uit de oorlog en waarschijnlijk is hij omgekomen. Er is in het huis geen elektriciteit, geen radio, de gordijnen moeten altijd gesloten zijn en de deuren altijd op slot. Deze laatste twee dingen omdat de kinderen allergisch zijn voor licht, dit kan ze zelfs fataal worden.
Dit maakt de situatie niet bepaald gemakkelijk voor Grace, zeker niet als de bedienden er ook nog zonder bericht vandoor gaan. Gelukkig komen mevrouw Mills, meneer Tuttle en Lydia om deze posities te vervullen.

Maar al snel komen ze erachter dat er iets vreemds gaande is in het huis. Anne beweert dat er iets is gebeurd, hoewel Nicolas weigert dit te erkennen. Ook zijn er vreemde geluiden te horen, mensen die lachen terwijl er niemand is en de piano die midden in de nacht bespeeld wordt in een afgesloten kamer.
Wie zijn de anderen die blijkbaar ook in het huis wonen?

The others is één van de engste films die ik ken, zo niet de engste. En dat komt allemaal door de opbouw en de sfeer. Het verhaal zit erg knap in elkaar. De eerste keer dat ik de film keek begreep ik pas in de laatste scenes wat er aan de hand was. De keren dat ik de film daarna zag, zag ik hoe knap er al vanaf het allereerste begin aanwijzingen worden gegeven, alleen ik had die de eerste keer niet opgemerkt.
Nicole Kidman als Grace
Nicole Kidman is fantastisch als Grace, je ziet de spanning in elke scene en hoe ze het maar amper voor elkaar krijgt om niet in te storten. Heel mooi weet ze neer te zetten hoe Grace met alle macht probeert om haar zekerheden te houden omdat ze niet wil toegeven wat er is gebeurd. De confrontaties met haar dochtertje Anne zijn moeilijk, omdat je de frustraties van beiden goed kunt begrijpen.
Fionulla Flanagan als Mrs. Mills is ook geweldig. Steeds duidelijk wordt het dat er meer aan de hand is en dat zij meer weet. Kleine rolletjes zijn er verder voor Christopher Eccleston, Keith Allen en Elaine Cassidy.
Een zeer goede film wat mij betreft.

donderdag 20 maart 2014

Luther, serie en boek

Luther (2010-2013) is de steengoede serie van de BBC over politie inspecteur John Luther. Een man die opereert op het randje van de wet, maar zijn zaken wel oplost. Een gedreven man die zijn principes heeft, maar zich niet altijd iets aantrekt van de officiële regels die hij volgen moet. Iets dat hem regelmatig in de problemen brengt met zijn superieuren, zijn collega’s en zijn naasten.

Idris Elba zet hem bijzonder goed neer, maar ook andere acteurs als Indira Varma en Stephen MacIntosh spelen mee. De serie speelt zich af in Londen en de soundtrack is geweldig.

Luther is ver verwijderd van series als Midsomer Murders, Rosemary and Thyme of Father Brown. Dit zijn bijna gezellige moorden te noemen, Luther is beslist niet gezellig. Wel is het ontzettend spannend en grijpt elke aflevering je bij de strot. De afleveringen werden 's avonds van 10 tot 11 uitgezonden, en ik wilde elke keer per se kijken, al maakte dat wel dat ik eigenlijk te laat naar bed ging (mijn wekker gaat in de ochtend om twintig over vijf). Voor Luther had ik dat over.

Er zijn drie seizoenen gemaakt, die allemaal uit zijn op dvd. Serie 1 had zes afleveringen, serie 2 en 3 elk vier afleveringen.

Vorige week zag ik in de boekhandel Luther, de roeping van Neil Cross liggen. Neil Cross is de bedenker en de scenario schrijver van Luther en heeft dus ook een boek geschreven. Gelukkig geen verboeking van de serie, maar een boek dat aansluit bij de serie. Luther, de roeping is het verhaal dat zich afspeelt net voordat aflevering 1 begint.

John en zijn vrouw hebben problemen in hun huwelijk, vooral omdat voor John zijn werk altijd voor gaat. John en zijn collega Ian Reed trekken zich het lot aan van een gepensioneerde man die bedreigd wordt zodat hij zijn huis opgeeft, zodat een vastgoedontwikkelaar de grond kan verkopen.
Ondertussen wordt er een gruwelijke moord gepleegd waarbij een baby wordt geroofd. John Luther en de zijnen moeten de dader vinden, de baby terugvinden en voorkomen dat er een nieuwe moord gepleegd wordt; een bijna onmogelijke opgave.

Neil Cross heeft het voor elkaar gekregen het boek net zo spannend te maken als de serie. Ik ben op zaterdagochtend begonnen en ’s avonds had ik het boek uit. Ik vond het leuk om wat meer achtergronden te weten te komen van de verschillende hoofdpersonen. Of je de serie nu wel of niet kent maakt denk ik niet zo heel veel uit, dit is een geweldige stand-alone. Bovendien begrijp je na het lezen van dit boek de acties van John Luther in aflevering 1 een stuk beter. Als het goed is moeten er nog twee boeken volgen.
Absolute aanrader.

Oorspronkelijke titel: Luther, the calling
Uitgegeven in 2011
Nederlandse uitgave 2013 door uitgeverij Meulenhoff Boekerij in Amsterdam
Nederlandse vertaling: Joost van der Meer en William Oostendorp
Bladzijdes: 332

woensdag 19 maart 2014

Zwevende kiezer

Vandaag zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Dit jaar heb ik het probleem dat ik absoluut niet weet waar ik op wil stemmen. Ik ben een zwevende kiezer (aan de linkerzijde van het politieke spectrum) en het ene jaar kies ik de ene partij, het andere jaar de andere. Het ligt eraan hoe ik vind dat de partij het het afgelopen jaar heeft gedaan en of ik tevreden ben. Ook speelt mee of ik belangrijke personen in de partij sympathiek vind of niet. (zou misschien niet mee moeten spelen, maar dat doet het wel.)

In de tijd van de verzuiling waren er bijna geen zwevende kiezers, ieder stemde op de partij die hoorde bij de zuil waar je in zat. Protestants, socialist, katholiek of liberaal. Simpel en overzichtelijk. Voor de generatie van mijn oma is dit nog altijd zo. Mijn oma stemt haar hele leven al op dezelfde partij en zal dit ook blijven doen. Die zekerheid zou ik ook wel willen.

Helaas heb ik op dit moment bij elke landelijke partij een heleboel bezwaren en door de komst van de lokale partijen is het er ook niet overzichtelijker op geworden.
Ik heb uit wanhoop de het kieskompas ingevuld, maar met die uitkomst ben ik ook niet zo gelukkig. Níet stemmen is wat mij betreft echter ook geen optie, dus ik vrees dat ik blijf twijfelen totdat ik in het stemhokje sta en eindelijk mijn keus wel móet maken.
Lastig hoor, zwevende kiezer zijn.

maandag 17 maart 2014

Grote verwachtingen, Charles Dickens

De kleine Pip groeit op in het huishouden van zijn zuster, die getrouwd is met Joe Gargery de smid. Het is geen gelukkige jeugd, behalve dan voor de vriendschap met Joe die hem helpt en voor hem opkomt.
De smederij staat vlak bij het moeras waar regelmatig gevluchte dwangarbeiders naar toe komen en hier heeft Pip dan ook een angstige ontmoeting met zo’n gezochte crimineel.

De rijke mevrouw Havisham vraagt of Pip af en toe langs kan komen om haar te vermaken en om met haar pupil, Estella, te spelen. Mevrouw Havisham leeft over het algemeen heel teruggetrokken nadat ze vlak voor haar huwelijk door haar verloofde in de steek is gelaten. Het is in deze omgeving en in de omgang met Estella en mevrouw Havisham dat Pip zich bewust wordt van het feit dat hij van erg gewone afkomst is en hij wil dolgraag een beter leven om Estella waardig te worden.

Zijn grote kans komt als de advocaat meneer Jaggers hem verteld dat hij er iemand is die grote verwachtingen van hem heeft en hem genoeg geld wil geven om een goede opvoeding te krijgen en een heer te worden. De voorwaarde is echter dat Pip niet verteld wordt wie zijn weldoener is.

Maar al te graag verlaat Pip de smederij en vertrekt naar Londen. Hier maakt hij de grote verwachtingen niet echt waar, hij leert weliswaar een heer te zijn in manieren, maar smijt ook het geld over de balk. Bovendien schaamt hij zich voor zijn afkomst en neemt hij geen contact meer op met Joe. Zelf denkt hij namelijk dat mevrouw Havisham zijn geheimzinnige weldoener is en dat zij hem op deze manier wil helpen om een geschikte echtgenoot te worden voor Estella. Niets is echter minder waar, voor Estella heeft mevrouw Havisham andere plannen en als Pip er eindelijk achter komt wie zijn weldoener is beseft hij hoe hij zich vergist heeft.

In 1860 schreef Dickens Grote verwachtingen en het verscheen in delen in de krant. In de eerste instantie waren de kritieken niet zo heel positief, maar in de loop van de jaren is deze mening veranderd en over het algemeen wordt deze roman nu als een van zijn beste beschouwd.

Ik had altijd last van een Dickens-blokkade, in die zin dat het me nog nooit is gelukt een boek van Dickens uit te lezen. Dit boek kostte me echter geen enkele moeite, en ik heb ervan genoten (gelukkig maar, het was voor de leesclub).
Ik genoot van Dickens’ stijl, zijn rake manier om in een paar zinnen of een paar gedragingen een persoon neer te zetten, de grappige manier waarom hij soms de meest schrijnende dingen kan beschrijven.

Pips jeugd is vreselijk, maar sommige zinnen laten je hardop grinniken.
Mevrouw Joe was een uiterst propere huisvrouw, maar had de bijzondere gave haar properheid onaangenamer en ondraaglijker te maken dan het vuil zelf’.
Ook de scenes bij de klerk van het advocatenkantoor thuis zijn heerlijk. Meneer Wemmick heeft van zijn huis een kasteel gemaakt (met ophaalbrug) en laat als hij thuis is, alles van zijn werk resoluut achter.

Andere scene’s zijn aangrijpend, zoals waarin Pip zijn stervende weldoener bijstaat of waarin Joe hem verteld dat hij het Pip niet kwalijk neemt dat hij nooit meer contact op had genomen, omdat Joe het zichzelf zo kwalijk neemt dat hij niet meer heeft kunnen doen voor Pip om de mishandelingen door zijn zuster te voorkomen.

Dickens heeft twee verschillende eindes van het verhaal geschreven, ik vond beide mooi, al beviel mij degene waarin alles goed komt beter, maar dat was omdat ik het Pip zo gunde.

Oorspronkelijke titel: Great expectations
Uitgegeven in: 1860 (in 1861 als boek)
Deze Nederlandse uitgave: 2001 door uitgeverij LJ Veen klassiek
Nederlandse vertaling: Eugène Dabekaussen en Tilly Maters
Bladzijdes: 535

zondag 16 maart 2014

Citaat Anton Tsjechov

Je moet vertrouwen en geloof in de mensheid hebben, anders wordt het leven ondragelijk.
Anton Tsjechov (1860-1904, Russisch schrijver)

zaterdag 15 maart 2014

Zwaan

Deze zwaan liep laatst op de stoep. Ik heb vrij veel respect voor zwanen, dus ben ik keurig naar de overkant gegaan om hem niets in de weg te leggen. Mooi beest.

donderdag 13 maart 2014

Het brilletje van Tsjechov, Michel Krielaars

Anton Pavlovitsj Tsjechov werd in 1860 in Taganrog geboren. Zijn vader was een kruidenier, maar geen heel goede en uit angst voor schuldenaren vluchtte de familie naar Moskou. Anton en een oudere broer bleven in hun ouderlijk huis achter om hun middelbare school af te maken.

Pas nadat hij in 1879 zijn gymnasiumdiploma hadf gehaald, kwam Anton ook naar Moskou om medicijnen te studeren. Hij begon met het schrijven van korte verhalen in kranten en weekbladen en het succes volgde vrij snel. Bijna zijn hele leven heeft hij zijn familie onderhouden, die zelf niet zo heel veel presteerde, maar het wat prettig vond dat hun zoon en broer voor hen kon zorgen.

Anton Tsjechov was een praktische man, die hield van dieren (hij had twee teckels Broom en Kinine genaamd en hij had op een gegeven moment een mangoest en een civetkat waar hij dol op was). Hij was goed in tuinieren en werkte hard om zijn planten en bomen goed te verzorgen.

Als arts zag hij de ellendige situatie waar veel mensen in verkeerden, maar hij zag ook dat er veel mis was met de afwachtende houding en de lethargische manier van doen van veel boeren. Hij vond dat hard werken nodig was om Rusland te verbeteren en te moderniseren. Ondanks zijn zwakke gezondheid, hij had tuberculose, heeft hij onvermoeibaar zijn best gedaan om hier een steentje aan bij te dragen. Zo stuurde hij boeken naar zijn geboortestad toe, liet hij huizen, scholen en klinieken bouwen in de dorpen waar hij woonde en hielp hij mee toen er een hevige cholera epidemie woedde in het land.

Anton Tsjechov
Hij was een man die erg gesteld was op zijn privé leven, weinig los liet over zijn gevoelens en bijna nooit politieke standpunten innam, alleen als hij vond dat hij niet anders kon. In zijn verhalen komen geen grootste theorieën voor of politieke denkbeelden, maar de gewone mensen en de soms absurde situaties die in Rusland voor kunnen komen. In 1890 maakte hij een reis naar het strafkamp op het eiland Sachalin, waar hij een aangrijpend boek over schreef. Mede dank zij zijn beschrijvingen werd de situatie daar verbeterd.
Pas in 1901 zou hij trouwen en in 1904 zou hij sterven, pas 44 jaar oud.

Michel Krielaars is correspondent bij NRC Handelsblad en heeft vele jaren in Rusland gewoond. Hij is al jaren een groot fan van Tsjechov en heeft in Het brilletje van Tsjechov een reis langs alle plekken gemaakt waar Tsjechov heeft gewoond of heeft verbleven. Hij vertelt over Tsjechov en zijn leven en vergelijkt de situaties die hij aantreft met de situaties die Tsjechov in zijn verhalen of brieven aan familie en vrienden beschreef.

Het resultaat is een prachtig boek. In elke zin voel je de liefde die Michel Krielaars heeft voor Rusland in het algemeen en Tsjechov in het bijzonder. Hij maakt rake vergelijkingen over bijvoorbeeld de positie van de vrouwen in de 19e eeuw die vooral een echtgenoot zochten en de Russische vrouwen nu die vooral een westerse echtgenoot zoeken. Of over de situatie van de lijfeigenen toen en de illegale arbeiders nu. Hij vertelt over hoe men in Rusland met het verleden omgaat, hoe drugsgebruik en drankgebruik de samenleving lam leggen, de positie van de Russisch-orthodoxe kerk en de vermenging van kerk en staat en waarom veel Russen toch Poetin steunen, al zijn ze het niet met hem eens.

Het brilletje van Tsjechov staat vol mooie observaties over het Rusland van nu  waar de stem van Tsjechov steeds door heen klinkt in de prachtige beschrijvingen. Ik heb het boek dan ook ademloos gelezen en ik heb ervan genoten.

Door het lezen van dit boek ben ik een beetje verliefd geworden op Anton Tsjechov en omdat ik meer over hem wil weten, heb ik dan ook meteen een boek besteld met zijn verhalen. Tsjechov zal ongetwijfeld vaker terug komen hier.

Uitgegeven in 2014 door uitgeverij Atlas contact
Bladzijdes: 413

woensdag 12 maart 2014

Eén jaar Franciscus

Paus Franciscus
Morgen is het één jaar geleden dat paus Franciscus voor de eerste keer op het balkon van de Sint Pieter stond nadat we Witte rook hadden gezien en het Habemus Papam hadden gehoord. Zijn eerste publieke woorden waren meteen al bijzonder ‘Buonasera.’ Goedenavond, broeders en zusters

De wens tot eenvoud, maar ook tot hervorming sprak uit de keuze van zijn naam: Franciscus; de krachtdadige hervormer en pleitbezorger van eenvoud uit de 13e eeuw.
In de eerste dagen werd dit beeld bevestigd; paus Franciscus haalde zelf zijn koffers op bij het hotel en stond erop de rekening te voldoen. Ook in de weken en maanden die volgden bleek paus Franciscus zijn eigen koers te varen. Hij rijdt rond in een oude auto, woont in een appartement en niet in het pauselijk paleis.

Regelmatig brengt hij journalisten tot wanhoop doordat hij een van te voren uitgewerkte speech aan de kant legt en vanuit zijn hart spreekt, regelmatig brengt hij ook zijn veiligheidsmensen tot wanhoop als hij het protocol doorbreekt door thee aan te nemen in een sloppenwijk in Brazilië en dit te drinken, of door de menigte in de stappen en met mensen in gesprek te gaan. Met ouderen, kinderen, gehandicapten, zwaar zieken.

Contact met de mensen, dat is wat deze paus wil. Hij staat er dan ook om bekend dat hij regelmatig belt met gewone mensen die een beroep op hem hebben gedaan, zoals een Italiaanse man wiens broer vermoord was en die niet wist hoe hij met dit verdriet moest omgaan. In wanhoop schreef hij naar Franciscus, die hem vervolgens belde en meer dan een uur met hem sprak.

Solidariteit met en opkomen voor de verschoppelingen in de samenleving is nog een belangrijk punt voor deze paus. Regelmatig spreekt hij zich uit voor de vrede (zoals in Syrië), tegen onderdrukking en voor de bestrijding van armoede. Tijdens de eerste Witte Donderdag die hij vierde als paus, waste hij de voeten van jeugdige criminelen in de gevangenis en voor zijn eerste officiële bezoek ging hij niet op bezoek bij hoogwaardigheidsbekleders, maar ging hij naar het eilandje Lampedusa, om te spreken met de daar geïnterneerde bootvluchtelingen. Hier droeg hij een Mis op met een Miskelk en –schaal die gemaakt waren van het wrakhout van de boten.

Je hoeft het niet eens te zijn met de leer van de Katholieke Kerk, of zelfs maar katholiek te zijn, maar ik denk dat veel mensen kunnen toegeven dat paus Franciscus een bijzondere man is, iemand die doet wat hij preekt en die een voorbeeld kan zijn in dit opzicht.
Het is denk ik nodig dat de wereld mensen heeft waar je tegen op kunt kijken en die een soort moreel gezag kunnen geven. Of het nu Mahatma Gandhi, Martin Luther King,  moeder Teresa of Nelson Mandela is, of nu dan paus Franciscus.

Zal hij alles kunnen bereiken wat hij wil bereiken? Dat denk ik niet. Hij wil ook de Curie hervormen en de met schandalen omgeven Vaticaanse bank. Dit zal niet gemakkelijk gaan en hierin zal hij waarschijnlijk ook worden tegengewerkt. Maar ik denk dat de Katholieke Kerk, maar ook de wereld, blij mag zijn met paus Franciscus en ik hoop dat hij nog heel wat jaren door kan gaan. Zijn eerste jaar is in ieder geval al geweldig geweest.

maandag 10 maart 2014

A delusion of Satan, Frances Hill

In 1953 schreef Arthur Miller zijn toneelstuk The Crucible. (hier) Hij wilde hierin kritiek leveren op de situatie in Amerika op dat moment, op de meedogenloze heksenjacht op communisten. Hij gebruikte hiervoor historische heksenjacht, die in Salem in 1692, de bekendste heksenjacht in Amerika.
Arthur Miller veranderde de feiten van de werkelijke gebeurtenissen om zijn verhaal meer impact te geven. A delusion of Satan is echter een goed gedocumenteerde weergave van de historische feiten en het is een geslaagde poging om de achtergronden te schetsen om te verklaren wat er is gebeurd in Salem.

Massachusetts was in 1692 een kolonie van Engeland, maar een kolonie waar politieke onrust heerste. In de jaren ervoor waren bepaalde rechten ingetrokken door de kroon en men probeerde deze terug te krijgen, zonder veel resultaat.

Het was een kolonie waar de Puriteinen (strikte Calvinisten) waren neergestreken.
Het leven was hard in die tijd, ziekte en dood waren altijd aanwezig en veel kinderen werden bij familie ondergebracht omdat hun ouders overleden waren. Alles moest met de hand gemaakt worden en luxe of comfort was er bijna niet te vinden. Bovendien werd dat zondig gevonden.

De levenswijze van de Puriteinen was streng. Feesten, zoals Kerstfeest, werden niet gevierd en de kerkdiensten waren lang en vreugdeloos. De duivel was een reële bedreiging, die men overal zag. Veel Puriteinen zagen in het uitbreken van epidemieën of de vele aanvallen van Indianen een teken dat God vond dat men niet streng genoeg in de leer was.

Muziekinstrumenten of spelletjes waren er niet en er waren alleen stichtelijke boeken die er constant op hamerden dat Satan overal rond loerde en elke bezigheid in principe zondig kon worden. 

Jongens konden hun energie nog een beetje kwijt in jagen en op het land werken, voor de meisjes was er bitter weinig te doen behalve huishoudelijk werk.
Volgens allerlei bronnen blijkt dat er in die tijd regelmatig meisjes last hadden van aanvallen waarin ze verlamd waren, blind werden, oncontroleerbare stuiptrekkingen hadden, enzovoort. Deze verschijnselen werden later in de 19e eeuw door Freud gecatalogiseerd als hysterie. Tegenwoordig komt massale hysterie bijna niet meer voor, omdat bijna alle meisjes en vrouwen uitlaatkleppen hebben voor hun verlangens, maar in de 17e eeuw was er voor jonge, opgroeiende meisjes geen enkele mogelijkheid om zich te uiten. Omdat men het begrip hysterie of de achtergrond hiervan niet kende, weet men het rare gedrag van de meisjes vaak aan hekserij.

Binnen Salem was er niet bepaald sprake van christelijke naastenliefde en broederschap. Salem bestond uit twee delen, de stad en het dorp en die waren verwikkeld in allerlei ruzies over rechten en land. De familie Putnam speelde hierin een grote rol. Zij bezaten veel land en hadden veel aanzien, maar ze voelden zich op allerlei manieren tekort gedaan en ze wilden meer land en meer bezittingen.

De nieuwe dominee, Samuel Parris, was tegen de zin van een groot deel van de gemeente benoemd en hij maakte de situatie niet beter door allerlei eisen te hebben voor zijn kerk en zichzelf. Hiermee vervreemde hij nog meer mensen van zich.
Hij en zijn vrouw hadden een slavin uit Barbados bij zich, die door veel dorpelingen als een duivels wezen werd gezien. Het was onder haar oog dat de meisjes van Salem zich bezighielden met magische handelingen, zoals het gieten van een ei in een glas water, om in de vorm de toekomstige echtgenoot te kunnen zien.

De angst voor deze zondige, magische handeling en de duivel die dat met zich meebracht bracht de eerste meisjes tot hysterisch gedrag. Voor het eerst in hun leven kregen deze meisjes aandacht en luisterde men naar wat ze te zeggen hadden.
De eerste beschuldigingen waren voor mensen die buiten de gemeenschap stonden, zoals de slavin en een bedelares. Maar al snel werden er steeds meer mensen beschuldigd en moest men bekennen of hangen. De familie Putnam was instrumenteel in deze beschuldigingen. Hun dochter Ann Putnam speelde een leidende rol binnen de groep van meisjes en bijna alle beschuldigden waren mensen die de Putnams als vijanden van hun familie zagen, of waar ze voordeel van hadden om hen uit de weg te ruimen.

In totaal zijn er 19 mensen opgehangen omdat ze weigerden te bekennen schuldig te zijn aan hekserij.
Maar ook onder de overlevenden waren er slachtoffers, zoals de jonge Dorcas Good die samen met haar moeder van hekserij werd beschuldigd en 1½  jaar in de gevangenis moest verblijven, geketend aan de muur in een donkere ruimte. Dorcas was op dat moment 4 ½ jaar oud en is daar krankzinnig geworden. Kinderen waren hun ouders kwijtgeraakt en nabestaanden van de beschuldigden hadden geen recht op de erfenis.

In 1706 heeft Ann Putnam in het openbaar excuses aangeboden voor al het leed waar zij aan mee had gewerkt, volgens haar waren de mensen onschuldig geweest en was het allemaal een ‘delusion of Satan’ geweest.

Uitgegeven in 1995 (nieuwe versie in 2002)
Bladzijdes: 228

zondag 9 maart 2014

Citaat

Het verleden is niet altijd de beste route naar de toekomst.
(uit de serie Rosemary and Thyme, aflvering Orpheus in the Undergrowth)

zaterdag 8 maart 2014

Father Brown (2013-)

De verhalen van Father Brown van G.K. Chesterton zijn al enkele malen eerder verfilmd. In de jaren 60 speelde Alec Guinness de speurneuzende priester, in de jaren ’70 was er de serie met Kenneth Moore als Father Brown. Deze serie was trouw aan de verhalen van Chesterton, maar ik persoonlijk vind het een serie die de tand des tijds niet zo goed heeft doorstaan. Door de manier van filmen lijkt het net een toneelstuk dat is opgenomen en het tempo is erg, erg laag. Bovendien hebben ze op de dvd de pauzes in de afleveringen laten zitten, waardoor een aflevering een aantal keren tientallen seconden lang op zwart gaat. Heel vervelend.

Vorig jaar is er een nieuwe serie gemaakt met Mark Williams als Father Brown. We kennen hem vooral als Arthur Weasely uit Harry Potter. Wat mij betreft doet Mark Williams het uitstekend als de priester voor wie het belangrijker is een ziel te redden dan een crimineel te vangen. Hij is een goede man met een goed hart.

Als je alleen verfilmingen wil die de verhalen tot op de letter volgen, moet je deze serie niet kijken. Voor een deel worden de verhalen gevolgd, voor een deel ook niet. Soms is ook alleen het gegeven van een verhaal als uitgangspunt genomen.
Ik persoonlijk vind het leuk dat ze Father Brown een vaste standplaats hebben gegeven, een klein dorpje in de Cotswolds. Hierdoor leer je ook een aantal dorpelingen kennen, zoals Lady Felicia of Mrs McGinty, de parochie secretaresse.

Kijk deze serie ook niet om de plots of de knap in elkaar zittende mysteries. Het gaat vooral om de sfeer. De jaren vijftig (waar ze de verhalen naar toe hebben verplaatst) worden prachtig getroffen (mooie aankleding). Als je houdt van series als Midsomer Murders of Rosemary and Thyme, dan zit je met Father Brown goed.
Serie 1 met tien verhalen is uit op dvd en serie 2 is net uitgezonden en zal hopelijk ook binnenkort op dvd verschijnen.

donderdag 6 maart 2014

Vergeten koninkrijken, Norman Davies

Wist je dat er meer dan tien Bourgondische rijken zijn geweest, die ook nog op verschillende plekken in Europa gelegen waren? Heb je ooit gehoord van het koninkrijk Galicie, wat in de 18e eeuw een deel van Polen besloeg en behoorde tot Oostenrijk/Hongarije? Of van het koninkrijk Alt Clud, dat een deel van westelijk Schotland bestreek van de 5e tot de 12e ? Wat zeg je van Tolosa, Borussia, Etrurie, Sabaudia en Tsernagora? Komt dit je allemaal niet bekend voor, dan moet je eigenlijk dit boek lezen, want daarna weet je precies waar dit allemaal over gaat.

Norman Davies beschrijft in Vergeten koninkrijken, de verborgen geschiedenis van Europa de opkomst en ondergang van deze koninkrijken en van nog een paar meer.
In volgorde van opkomst begint hij met Tolosa, het koninkrijk van de Visigoten dat in de 5e eeuw bestond en eindigt hij met de ondergang van de Sovjet Unie in 1991. Grote rijken worden beschreven zoals het Byzantijnse rijk of het Bourgondische rijk, maar ook kleine rijkjes, zoals het Saksische staatje Rosenau, waar prins Albert, de echtgenoot van koningin Victoria vandaan kwam.

We gaan van Spanje naar Rusland, naar Italië en naar Ierland en alles ertussen in. Sommige rijken zijn ten einde gekomen nadat ze veroverd zijn door een ander land, andere rijken zijn door de politieke situatie die veranderde in moeilijkheden gekomen.

Wat overblijft is soms alleen maar een paar woorden in de taal die toen gesproken werd, soms alleen maar een beschamende geschiedenis die iedereen probeert te negeren en te vergeten. De veranderende politieke situaties in alle landen zorgt ervoor dat er vrij weinig van het vroege rijk overblijft, culturen en talen veranderen naarmate de tijd verstrijkt, hoezeer men hier soms aan vast probeert te houden. We kunnen dus ook stellen dat de landen die we nu in Europa kennen ook zullen veranderen, uit elkaar zullen vallen en in nieuwe combinaties in elkaar op zullen gaan, zoals Norman Davies in zijn hoofdstuk over Ierland voorspelt.

Norman Davies is een geweldige historicus die in staat is om ingewikkelde politiek leesbaar en begrijpelijk te maken, zoals hij laat zien in de hoofdstukken over Aragon en Bourgondië.
Elk hoofdstuk begint met het schetsen van een actuele, huidige situatie, daarna volgt de geschiedenis en tot slot een conclusie waarin hij laat zien wat er nu nog van de staat over is en wat er bewaard is gebleven.

Het is geen boek om snel achter elkaar door te lezen, daarvoor staat elke bladzijde te vol met informatie en feiten. Ik heb er zeer lang over gedaan, maar dat kwam omdat ik het boek regelmatig weglegde om bij te komen, om daarna weer vol enthousiasme verder te lezen.
Een absolute aanrader voor iedereen die houdt van gekke details, een overdosis aan geschiedenis en een erudiete auteur die weet waar hij het over heeft.

Originele titel: Vanished kingdoms
Uitgegeven in: 2011
Nederlandse uitgave: 2012, uitgeverij De bezige bij Amsterdam
Vertaling: bookmakers
Bladzijdes: 797

woensdag 5 maart 2014

De Krimoorlog

Tsaar Nicolaas en tsarina Alexandra wandelen op de Krim
bron voor de foto
Van 1851-1853 werd er al eerder een oorlog uitgevochten op de Krim, tussen Rusland aan de ene kant en een coalitie van Frankrijk, Engeland, het Turkse Rijk en nog wat kleinere landen aan de andere kant. Deze oorlog werd bekend als de eerste oorlog waarin moderne communicatiemiddelen een rol speelden en de eerste oorlog die het thuisfront door middel van fotografie goed kon volgen.

Het werd ook een oorlog die bekend werd omdat er van beide kanten de meest domme fouten werden gemaakt door de legerleiding en waarin vele, onnodige, doden vielen. Bijna een jaar lang wisten de Russische troepen de stad Sebastopol te verdedigen tegen een belegering, maar wel ten koste van zware verliezen. Uiteindelijk werd de oorlog een nederlaag voor Rusland.

De Krim is sinds de 18e eeuw Russisch gebied en er is niet alleen in de 19e eeuw, maar ook tijdens WOII zwaar gevochten. Wat de Russen betreft is dit gebied waar veel Russisch bloed is gevloeid voor de verdediging ervan.
De tsaren hadden een zomerhuis op de Krim en verbleven hier graag. Het milde klimaat maakt het gebied ook nu tot een fijne vakantiebestemming.

Nadat de Sovjet unie in de jaren ’90 uiteenviel, is de Krim bij het zelfstandig  geworden Oekraïne gekomen. Dit kwam omdat in 1954 Chroetsjov de Krim aan Oekraïne had overgedragen. Op dat moment had die overdracht geen gevolgen want alles bleef binnen de Sovjet-Unie, maar na 1991 werd het een probleem. De Krim heeft binnen de Oekraine wel een soort status aparte, maar helemaal zelfstandig is het niet.

Hoe zal het deze keer verder gaan?
Op de Krim wonen veel Russen en over het algemeen voelt men zich meer verbonden met Rusland dan met de Oekraïne. Ze voelen zich achtergesteld door de wetten die vanuit Kiev komen en beroepen zich op de historische connectie met Rusland. Zij zouden maar al te graag zich afscheiden van de Oekraïne en zich aansluiten bij Rusland.

Natuurlijk wonen er ook andere bevolkingsgroepen, zoals de Krim-Tataren die juist niets zien in een verbond met Rusland en achterstelling en discriminatie vrezen als de Krim zich los zal maken van Oekraïne.

Een referendum om de bevolking van de Krim de keuze te geven zal niet snel plaatsvinden, Oekraïne is niet van plan de Krim de kans te geven zich af te scheiden. Daardoor zouden ze een groot deel van hun grondgebied en hun macht kwijtraken. Mocht de Krim zich wel af willen scheiden zou er zelfs een burgeroorlog tussen de verschillende groeperingen kunnen komen, zoals in het voormalig Joegoslavië in de jaren ’90.

De revolutie in Kiev vertrouw ik persoonlijk niet zo heel erg, tenslotte zien we dat allerlei democratische revoluties in de Arabische landen ook niet bepaald veel goeds hebben opgeleverd.

En Poetin, wat gaat hij doen? De kans dat Rusland zich zomaar terugtrekt is klein. Ik pretendeer geen Ruslandkenner te zijn, maar wat ik van Rusland weet en wat ik over Poetin heb gelezen, lijkt het me uiterst onwaarschijnlijk dat Rusland de Krim zonder slag of stoot opgeeft. Voor sancties is Poetin ook niet bang, denk ik zo. Hij heeft wat Europa betreft een machtig wapen in handen met de gaskraan. Als hij besluit deze dicht te draaien en geen gas meer te leveren aan Europa, dan hebben we een groot probleem.

De enige kans, denk ik, dat dit geen oorlog wordt, is als Poetin een mogelijkheid heeft om zonder gezichtverlies zich terug te trekken, alleen zou ik niet weten wat de voorwaarden daarvan dan zouden moeten zijn (behalve de overdracht van de Krim).

We kunnen weinig doen dan afwachten en hopen dat het goed komt, maar het is duidelijk dat hier nog heel wat kan gebeuren. De dagen om ontspannen te wandelen langs de kust van de Krim zijn op dit moment voorbij. Laten we hopen dat deze dagen snel terugkeren.

maandag 3 maart 2014

Nieuwe boeken, lente 2014

Het is altijd fijn om een stapeltje nieuwe boeken aan te schaffen. Vorige week was het Voorjaarsvakantie en dat vond ik een goede reden om even langs de boekwinkel te gaan. Gelukkig was Polare weer even open en kon ik mijn steentje bijdragen om de winkel open te houden. Dit is de oogst waarmee ik thuis kwam.
Van boven naar beneden:
  • A possible life door Sebastian Faulks, ik heb twee andere boeken van hem gelezen en die vond ik mooi, dus ik hoop dat deze ook mooi is.
  • Norwegian wood van Haruki Murakami. Ik heb nog nooit iets van deze Japanse schrijver gelezen en ik heb geen idee of ik het leuk ga vinden, maar ik ben er wel heel benieuwd naar. Ik ga het gewoon proberen.
  • Staal van Silvia Acallone, een mooie Italiaanse roman die zich afspeelt in een klein kustplaatsje bij Elba en gaat over twee vriendinnen en wat er in die vriendschap gebeurt.
  • Luther, de roeping van Neil Cross. Ik ben een groot fan van de serie Luther en dat er een boek van was is dan helemaal mooi. Het verhaal speelt zich af vóór de serie, en was superspannend (in één dag uitgelezen)
  • Dat hebben we gehad van Robert Graves, in het kader van het jaar van de Eerste Wereldoorlog en ik houd van memoires enzo.
  • Tenslotte Reizen zonder John van Geert Mak. Ik houd van Geert Maks schrijfstijl en het lijkt me bijzonder interessant wat hij over Amerika vertelt.

zondag 2 maart 2014

Citaat: Augustinus

Geduld is de metgezel van Wijsheid.
Augustinus van Hippo, 354-430, kerkvader, theoloog en heilige)

zaterdag 1 maart 2014

Restje herfst

Een voorbode van de lente? Nee, een overblijfsel van de herfst die de winter heeft doorstaan.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...