donderdag 29 januari 2015

The return of captain John Emmett, Elizabeth Speller

Terugkeren uit een oorlog is nooit gemakkelijk voor de mannen die in die oorlog hebben gevochten. De herinneringen blijven, maar de thuisblijvers hebben geen idee wat er is gebeurd.

Na de Eerste Wereldoorlog was het voor de soldaten moeilijk om weer te wennen en voor kapitein John Emmett werd het allemaal teveel. Hij werd opgenomen in een inrichting, maar wist te ontsnappen waarna hij zichzelf neerschoot.

Johns zuster Mary wil kunnen begrijpen waarom haar broer zelfmoord heeft gepleegd, terwijl hij net de gruwelen van de oorlog had overleefd. Ze vraagt een oude schoolvriend van John om eens langs te komen om het over John te hebben. Ze hoopt op die manier iets meer van haar broer te weten te komen.

Laurence Bartram is zelf ook een beetje stuurloos nu de oorlog is afgelopen. Hij heeft relatief een ‘goede oorlog’ gehad, maar zijn vrouw en kind zijn wel overleden. Hij probeert een boek te schrijven over de kerkarchitectuur van Londen, maar erg vlotten wil dit niet. Het verzoek van Mary komt niet erg gelegen, maar hij kan geen excuus bedenken om niet te gaan.

Als Laurence vervolgens gaat praten met een aantal mensen die John hebben gekend en die de oorlog met hem hebben meegemaakt, raakt hij ondanks zichzelf steeds meer geïnteresseerd en bijt hij zich vast in de zaak.

Heeft John inderdaad zelfmoord gepleegd door zijn ervaringen tijdens de oorlog? Het zou goed kunnen, want Laurence komt erachter dat John betrokken is geweest bij een niet bepaald vlekkeloos verlopen executie van een officier die was veroordeeld wegens lafheid. Maar langzaam komt Laurence erachter dat er misschien wel meer zit achter deze gebeurtenis, die gevolgen heeft gehad voor alle betrokkenen.

Heel mooi weet Elizabeth Speller duidelijk te maken hoe moeilijk het geweest moet zijn voor de mannen die terugkeerden uit de loopgraven, ze heeft overduidelijk haar research gedaan. Het is altijd prettig als dit er niet bovenop ligt en de schrijver in staat is om de uitleg van situaties als het ware natuurlijk tussen het verhaal door te vlechten. Dat is hier goed gelukt.

Het boek begon als een gewone roman, maar ging vervolgens een richting op die ik niet verwachtte. Het werd een soort detective, maar wel een heel goed geschreven detective. The return of captain John Emmett heeft een strak plot, een zeer goede opbouw en een heel fijne hoofdpersoon. Laurence Bartram vindt langzaam zichzelf ook weer een beetje naarmate het onderzoek naar John’s dood vordert. Ik ben dan ook blij te lezen dat dit niet het enige boek is waar hij in voorkomt, Elizabeth Speller heeft nog een boek geschreven met hem als hoofdpersoon. Ik hoef denk ik niet te zeggen dat dat boek natuurlijk ook al op mijn lijstje staat.

Uitgegeven in 2010
Bladzijdes: 436
Naar mijn weten niet vertaald in het Nederlands

woensdag 28 januari 2015

Dit en dat, januari 2015

Januari vliegt voorbij en het jaar lijkt al oud, terwijl we nog 11 maanden verder moeten. Vreemd idee toch altijd.
Een nacht ijzel was dit weekend alweer genoeg om heel Nederland plat te leggen, dat wordt nog wat als het echt winter wordt.
Ik heb het onaangename koude en natte weer aangegrepen om het dan binnen gezellig te maken voor mezelf. Een kleine verwennerij, een cadeautje en een beetje luxe. Dat maakt het leven een stuk mooier, zonder dat dit veel geld hoeft te kosten.

Zo had ik een mooi bosje tulpen gekocht voor een paar euro. Ik snijd ze altijd heel kort af, omdat tulpen nog doorgroeien op de vaas, zoals ook te zien is. Ik houd van de zachte roze kleur van deze tulpen en de zon die op een gegeven moment heerlijk naar binnen scheen, maakte het helemaal af en zorgde voor een heel mooi plaatje.
Een simpel bosje bloemen kan zo voor heel wat plezier zorgen.

Ook erg blij was ik met de nieuwe versie die ik vond van Eline Vere. Ik heb 24 jaar geleden (ik was toen 16) het boek gekocht en sindsdien is het een van mijn lievelingsboeken. Ik herlees het dan ook regelmatig. Maar de paperback uitgave die ik had verkleurde en sinds de eerste keer lezen was de rug al helemaal gevouwen. Bovendien begint de lijmlaag los te laten en binnenkort zou ik dan met een losbladige versie zitten.

Bij Stumpel hier in de stad hadden ze opruiming van de voorraad van de Slegte, met 50% korting. En ja hoor, hier zag ik een mooie gebonden uitgave van Eline Vere liggen, helemaal gaaf, voor slechts 7 euro 50. Ik heb de stofomslag eraf gehaald en deze nieuwe en nette versie staat nu in de kast. Klaar om weer heel vaak herlezen te worden. 
De oude paperback versie verkleurd en gekreukt bovenop,
de nieuwe gebonden versie onderop.

maandag 26 januari 2015

Het winterpaleis, John Boyne

In 1981 ligt een oude vrouw, Zoya, in het ziekenhuis. Zij is stervende. Haar echtgenoot, Georgy, kijkt terug op zijn leven en het leven dat hij samen met Zoya heeft gehad.

Georgy groeide op in een klein dorpje in Rusland en op een goede dag kwam Nicolaas Nikolajevitsj, de neef van de Tsaar en opperbevelhebber van het leger langs.

Door toevallige omstandigheden wist Georgy een moordaanslag te verijdelen en uit dankbaarheid werd de jongen meegenomen naar Sint Petersburg. Hij kwam in dienst bij de lijfwacht van de tsaar met de speciale opdracht om de tsarevich Alexei te beschermen.

Georgy moest wennen aan het nieuwe leven, maar had nu wel de kans alle belangrijke gebeurtenissen in de Russische geschiedenis van dichtbij mee te maken. Hij leerde Rasputin kennen, zag de stemming veranderen bij het volk, was aanwezig toen de Tsaar afstand deed en was erbij in Jekatarinaburg.

Daarna vluchtte Georgy naar Parijs, waar hij trouwde met Zoya. In de jaren erna leefde hij met haar in Parijs en daarna in Londen, waar Georgy een baantje bij The  British Library kreeg.

In Het winterpaleis is alles heel romantisch en soms grijpt alles een beetje té toevallig in elkaar. Heel geloofwaardig is het daarmee niet. Zeker niet als je bedenkt dat het verhaal bovendien historisch volkomen incorrect is, op meerdere fronten. Sommige details kloppen niet (Alexei had zich wel gestoten in Jekatarinaburg, we weten dat zijn vader hem de trap af heeft moeten dragen naar de kelder toe die fatale nacht) en de grote lijn van het verhaal klopt natuurlijk al helemaal niet. Ik zal verder niet verklappen wat dit is, want ik wil het boek niet bederven voor de mensen die het nog niet kennen. 

Maar deze onnauwkeurigheden mogen de pret wat mij betreft niet drukken. Meestal kan ik er niet tegen als een boek historisch gezien grote vrijheden neemt, maar in dit geval vergeef ik het John Boyne graag.

John Boyne is namelijk een goede schrijver, hij weet beelden op te roepen en met een paar zinnen een personage op te karakteriseren of een gebeurtenis te beschrijven.
De vele sprongen in het verhaal, van de gebeurtenissen in Sint Petersburg en de jaren erna, maken dat het boek niet verveelt of inzakt. Bovendien kom je er zo langzamerhand achter wat er in 1918 gebeurd is. De afwisseling tussen de pracht en praal van het Keizerlijke hof, de armoede in Parijs en het middenklasse leven dat Georgy en Zoya in Londen opbouwen is goed gedaan.
De Keizerlijke Familie
Het winterpaleis is daarmee gewoon een heel mooi verhaal, dat je weet te raken. Het is met dit verhaal dat mijn grote belangstelling voor Rusland en mijn liefde voor de Keizerlijke Familie is begonnen. Ik ben blij te merken dat het boek bij het opnieuw lezen nog niets van zijn schoonheid had verloren. Ik wist natuurlijk nu al wel wat de twist op het einde was, maar ik vond het nog altijd even mooi. Een dierbaar boek. 

Originele titel: The house of special purpose
Uitgegeven in 2009
Nederlandse uitgave 2009 door uitgeverij Arena
Nederlandse vertaling: Mechteld Jansen
Bladzijdes: 414

zondag 25 januari 2015

Citaat: Veronika Peters

Je moet eerst aankomen om tot de diepte te kunnen doordringen.
Veronika Peters in  Wat in twee koffers past

vrijdag 23 januari 2015

Vijf op vrijdag: 5x non-fictie voor 2015

Vorig jaar heb ik een lijstje gemaakt van vijf fictie en non-fictie boeken die ik wilde lezen. Hier is niet zo heel veel van terecht gekomen. Ik denk omdat mijn interesse en 'zin in een boek' afhangen van een tijd of waar ik mee bezig ben en dat kan dus nogal verschillen en veranderen. En ik moet eerlijk bekennen dat ik het ook volkomen vergeten was dat ik een lijstje had gemaakt.
Dat belet me echter niet om voor dit jaar weer met een nieuw lijstje te komen van vijf non-fictie boeken die ik dit jaar hoop te lezen. En wie weet lukt het me dit jaar om er wel een aantal van te lezen! Ik wil er in ieder geval een beetje beter op letten. (en niet vergeten dit keer)
  • Michael and Natasha van Rosemary en Donald Crawford. Een biografie over de jongere broer van tsaar Nicolaas II.
  • De waanzinnige veertiende eeuw van Barbara Tuchman, dit boek heb ik vele jaren geleden deels gelezen en ik wil het nu uitlezen en kijken of ik het nog net zo goed vond als de eerste keer (dat ik het niet uitkreeg lag namelijk aan andere factoren)
  • Thomas Beckett van John Guy. Ik heb van John Guy eerder de uitstekende biografie over Maria koningin der Schotten mogen lezen en ik ben heel benieuwd naar deze biografie over de priester die het koning Hendrik I zo moeilijk maakte en uiteindelijk vermoord werd. (who will rid me of this meddelsome priest)
  • Leonard Woolf door Victoria Glendinning. Ik weet van Leonard eigenlijk niet zo heel veel af, behalve dat hij getrouwd was met Virginia en altijd voor haar heeft moeten zorgen als ze ziek was. Ik wil graag wat meer over hemzelf te weten komen.
  • Churchill door Geoffrey Best. De laatste biografie op de stapel (ik houd van biografieen), over de geweldige Winston Churchill die ook van katten hield, naar ik ergens las. Zo leuk.

donderdag 22 januari 2015

Gewoon over geloof, Rob Mutsaerts

Bij een boek over geloof denk je al snel aan hoogdravende teksten vol vermaningen of juist een zoetsappig verhaaltje vol gemeenplaatsen en tegeltjeswijsheden.
Gewoon over geloof is geen van beiden, gelukkig maar. De schrijver, Rob Mutsaerts, is hulpbisschop van ’s Hertogenbosch en hij weet waar hij het over heeft.

In dit boek legt hij een aantal zaken over het Katholieke geloof uit. Wat is de reden dat we Jezus volgen? Wat is nu echt het standpunt van de Katholieke kerk over seks en is ze er echt zo mee bezig als veel buitenstaanders schijnen te denken? Hoe zit het met goed en kwaad in de wereld? Wat is het verschil tussen barmhartigheid en rechtvaardigheid? Is de kerk echt anti-wetenschap en is orthodoxie echt zo'n vies woord of valt dat misschien wel mee? 

Dit alles op een heel benaderbare manier, vol leuke vergelijkingen, heldere voorbeelden en verwijzingen naar films, boeken en muziek om een bepaald punt duidelijk te maken. Dit zorgt ervoor dat Gewoon over geloof uitermate leesbaar is en waar het voor de katholiek nogmaals verhelderend kan zijn en een aansporing kan vormen, kan het  ook voor de niet katholiek heel interessant zijn.

Dat blijkt ook uit de drie voorwoorden die zijn opgenomen, één van een katholiek, één van een protestant en één van een atheïst. Alle drie prijzen ze het boek, ondanks sommige kritiekpunten die ze hebben.

Gewoon over geloof is duidelijk bedoeld voor iedereen die er meer over wil weten of die het gesprek erover wil aangaan, juist in deze tijden waarin het lijkt of de tolerantie voor religie is afgenomen. Religie lijkt wel alleen privé nog te mogen en niet in de openbare leefruimte te mogen bestaan, terwijl als het goed is er in een democratie ook ruimte is voor die minderheden.

Ik vind het prijzenswaardig dat Rob Mutsaerts zich zo duidelijk uitspreekt en laat merken waar hij voor staat. Hij ontzenuwt zowel de mythe van de veroordelende kerk die alleen voor verbieden staat, als de mythe van Jezus als een soort communistische hippie die alles toestaat en alles oké vindt.
Je hoeft het niet met Mutsaerts eens te zijn, maar hij vraagt wel over zijn standpunt na te denken en ook om zijn eventueel afwijkende mening te respecteren.

De illustraties zijn flauw, de inhoud van Gewoon over geloof is dat echter zeker niet. Inspirerend, interessant en uitnodigend om erover na te denken er ernaar te handelen. Zeker in een tijd waarin de wereld zo geseculariseerd is dat een ander geluid bijna niet meer hoorbaar is, maar vaak wel hard nodig.  Kortom, een heel goed boek voor zowel de katholiek als de niet-katholiek.

Uitgegeven in 2014 door uitgeverij Malherbe en Partner
Bladzijdes: 234

woensdag 21 januari 2015

Una via a Palermo (2013)

Twee vrouwen, Rosa (Emma Dante) en Clara (Alba Rohrwachter), zijn in Palermo vanwege een bruiloft. Hun relatie loopt echter niet lekker en er zijn allerlei irritaties. Dan slaan ze een verkeerde weg in en komen terecht op een smalle weg, waar een andere auto hen tegemoet komt.

In deze auto zit een familie die in de buurt woont en oma Samira (Elena Cotta) zit achter het stuur. De beide auto’s komen klem tegenover elkaar te staan en zowel Rosa als Samira weigert achteruit te gaan. De familie en de hele buurt bemoeit zich ermee, maar beide vrouwen weigeren op te geven en zijn bereid urenlang in de auto te zitten, wachtend tot de ander het opgeeft.
Pas de volgende ochtend wordt de situatie opgelost, maar niet zoals men had verwacht.

De strijd tussen Rosa en Samira is bijna een spaghetti western, en zo is het ook gefilmd. Ze hebben geen pistolen, maar wel een bord pasta dat ze allebei in de heg gooien om aan te geven dat ze de strijd wel kunnen voeren zonder te eten.

Iedereen, zowel Rosa als Samira, als de familie en de rest van de buurt, heeft een aandeel in wat er gaande is en iedereen heeft eigen redenen om het zo lang mogelijk te laten duren. Maar wie is er nu werkelijk de baas, is het de botte en tirannieke schoonzoon van Samira, of is het de frêle Samira zelf?

Het is niet alleen een strijd tussen twee vrouwen of twee auto’s, het is ook een strijd, een botsing, tussen arm en rijk, tussen noord en zuid. Clara en Rosa zijn lesbisch, artistiek en komen uit Rome, de familie van Samira is arm en talrijk en lager opgeleid.

Rosa (Emma Dante)
Una via a Palermo is prachtig gefilmd, met wisselende perspectieven. Soms zie je de scene vanuit Samira of Clara, soms door de jaloezieën heen alsof je een buurvrouw bent die kijkt wat er gebeurt. Al na 15 minuten staan de auto’s tegenover elkaar en gebeurt er wat actie betreft weinig meer, maar gaat het om kleine dingen. De eindscène is prachtig, tien minuten lang zie je het hele dorp voorbij rennen, op weg naar de auto van Samira. We weten wat er is gebeurd, maar hoe het verder wordt afgehandeld zien we niet.

Elena Cotta maakt indruk als Samira, die de hele film geen woord zegt, alleen in de laatste scènes, maar dat is denk ik om duidelijk te maken wat er is gebeurd. Tenminste, ik had toen al wel een vermoeden.

Samira (Elena Cotta)
Prachtig is de knipoog die ze geeft aan Rosa, ergens aan het begin. Is dat om aan te geven dat ze het samen wel zullen rooien en dat de rest van de buurt en de familie er eigenlijk niet toe doet? Is het een verwijzing naar wat komen gaat? We weten het niet, want net als zoveel andere zaken, wordt dit niet uitgelegd. Ik vind zoiets geen probleem, ik houd er wel van als er dingen open blijven en je zelf iets in kunt vullen, maar sommige andere mensen zullen dit misschien irritant vinden.

Una via a Palermo is geen lange film, 90 minuten, maar wel een heel mooie film. Als je houdt van snelle scènes en veel actie is dit echter niet de film voor jou.

Als je houdt van subtiele humor, zwarte humor, verstilde momenten, lange scènes zonder dialoog die iets uitdrukken juist in de manier waarop ze gefilmd zijn, dan is dit zeker wel de film voor jou.
Ik heb er van genoten en ben dan ook erg blij dat deze film voor mij onder de Kerstboom lag!
De laatste scène

maandag 19 januari 2015

Tussen de bedrijven, Virginia Woolf

Soms heb je een boek waar je je veel van voorstelt. Een boek dat mooi geschreven is en prachtige stukken heeft waar je enorm van geniet, maar dat ook een probleem bevat. Die gekke ervaring had ik met Tussen de bedrijven van Virginia Woolf.

Het verhaal speelt zich af op een mooie zomerdag in 1939. Op het landgoed Pointz Hall maken de dorpelingen zich klaar om hun jaarlijkse toneelstuk op te voeren. De familie van wie het landgoed is, wacht tot alles gereed is en zij hun rol van publiek kunnen vervullen.

De familie bestaat uit de oude Bartholomew Oliver, die een rol heeft gespeeld in het koloniale bestuur in India. Verder is daar zijn zoon Giles die iets doet in Londen, maar dat eigenlijk niet leuk vindt en diens vrouw Isabella die ontevreden is in haar huwelijk. Om de verveling te verdrijven schrijft ze af en toe gedichten die ze verstopt in haar huishoudboekje en verbeeldt ze zich regelmatig dat ze verliefd is op een boer uit de buurt.
Verder zijn er bezoekers op het landgoed aanwezig, zoals de zus van Bartholomew die haar broer ergert door religieus te zijn en mevrouw Manresa en William Dodge.

Tijdens de voorbereidingen en tussen de pauzes van het toneelstuk zijn de leden van de familie aan het peinzen over de veranderingen in de wereld, waarbij Giles bijvoorbeeld denkt dat hij de enige is die door heeft hoe ernstig de situatie in Europa is.

Ze praten over het uitzicht dat, ondanks de nu aanwezig tractors op de velden, eigenlijk nooit echt verandert, over de ontwikkelingen in het land en ook actuele zaken komen aan de orde, zoals het aftreden van de koning.  

Je leest flarden van gesprekken en stukjes gedachtegang van deze mensen, terwijl de toneelvoorbereidingen ondertussen in volle gang zijn. Dit is op zich mooi gedaan, het is net alsof je rondloopt op het landgoed en af en toe mensen spreekt of naar ze luistert. Je kan merken dat dit een boek is dat Virginia Woolf heeft geschreven toen ze al heel vaak van deze techniek gebruik had gemaakt, het vloeit heel natuurlijk en dat leest prettig.

De mooie beschrijvingen van de natuur en de omgeving, zoals de vlinders die worden beschreven als ‘melkmeisjes in mousseline’, nemen je mee en laten je wegdrijven in de sfeer van het landgoed op die zeer Engelse zomermiddag.  

Virginia Woolf
Als het hele boek gevuld was geweest met deze beschrijvingen, overpeinzingen en gedachtenstromen was ik een gelukkig mens geweest. Maar helaas, ondanks alles wat mooi was, zat er ook een stuk in waar ik helemaal niets mee kon.

Dit was het toneelstuk dat werd opgevoerd door de dorpelingen. Virigina Woolf vond het namelijk nodig om dat grotendeels in haar eigen verhaal op te nemen, zodat je bladzijdes hebt met teksten die gaan over Engeland en de geschiedenis en de literatuur, met wat gedoe met stuntelende dorpelingen tussendoor.

Ik vond het jammer, ik merkte namelijk dat ik op een gegeven moment driftig doorbladerde, omdat ik verder wilde drijven in de flarden en fragmenten die Virginia Woolf zo goed beheerst en ik geen behoefte had aan dat stomme toneelstuk. Dat gedeelte vond ik zo oninteressant worden, dat ik hier sneller doorheen heb gelezen en ik geef toe dat ik af en toe hierin zelfs een stuk heb overgeslagen.

Tussen de bedrijven is vertaald door Erwin Mortier en hij schreef ook de inleiding bij het boek. Ik ben geen fan van dit soort inleidingen (maar misschien scheelt het ook dat ik geen fan ben van Erwin Mortier), meestal slagen ze erin alle plezier weg te nemen omdat ze je precies vertellen wat er gaat gebeuren en hoe je dat moet zien.

Wel heel handig waren de noten achterin, waarin allerlei dingen worden uitgelegd en verklaard. Het gaat hierbij over in het boek genoemde boeken, dichtregels, mensen en gebeurtenissen die in 1941 door de Engelsen begrepen werden, maar voor ons wat minder bekend en duidelijk zijn.

Kortom, een irritante inleiding en een fijne uitleg achterin en het verhaal zelf heeft mooie punten en prachtige stukken. Het toneelstuk in het midden is helaas wat minder interessant en eigenlijk vond ik de gedeeltes tussen de bedrijven mooier dan de bedrijven zelf.

Oorspronkelijke titel: Between the acts
Uitgegeven in 1941
Deze Nederlandse uitgave 2013 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Erwin Mortier
Bladzijdes: 213

zondag 18 januari 2015

Citaat; Thomas van Aquino

Alles wat binnenkomt in het intellect, is eerst via de zintuigen gegaan.
Thomas van Aquino (Geleerde en theoloog, 1225-1274)

zaterdag 17 januari 2015

Inspirerende kunst: een vrouw in hout

Donatello (1386-1466) was een beeldhouwer uit Florence, uit de periode van de Renaissance. Hij heeft verschillende bekende stukken gemaakt die allemaal gemeen hebben dat de emoties zo duidelijk zichtbaar zijn.

Een van de mooiste en indrukwekkendste beelden die ik ken is het beeld dat Donatello heeft gemaakt van Maria Magdalena.

Geen mooie, jonge vrouw is ze hier, maar is ze getekend door het leven. Ze is afgebeeld als een magere vrouw, alleen gekleed in haar haren. Ze heeft net boete gedaan door vele jaren in de woestijn te verblijven en dit is haar aan te zien. In haar gezicht en haar houding zie je haar lijden en haar verdriet en de moeilijke omstandigheden waarin ze leefde.

Ongelofelijk dat iemand zoiets uit hout kan maken en dat het nog altijd ontroert en dat je raakt, zelfs nog bijna 600 jaar later.
Het beeld staat nu in het Museo dell'Opera del Duomo in Florence.  

donderdag 15 januari 2015

Onvoltooide liefdesbrieven, Michail Sjisjkin

Volodja is een soldaat die meevecht in het geallieerde leger tijdens de Bokseropstand in China in 1900. Sasjenka is zijn geliefde die in Sint Petersburg is achtergebleven. Ze schrijven elkaar brieven. Brieven vol weemoed over de tijd die ze samen doorbrachten, vol verlangen naar de tijd dat ze weer samen zullen zijn, vol herinneringen aan hun jeugd. Volodja beschrijft bovendien zijn vreselijke ervaringen aan het front en Sasja haar leven thuis in Sint Petersburg.

Sasja gaat studeren en wordt arts. Ze trouwt, maar dit huwelijk is niet gelukkig. Uiteindelijk zullen zij en haar man van elkaar scheiden. Sasja zal het alleen moeten zien te rooien, zonder man en zonder kinderen, tot haar grote verdriet.

Volodja kan de verschrikkingen die hij meemaakt bijna niet bevatten. Van beide kanten begaan de soldaten gruwelijkheden waar de burgers het slachtoffer van zijn. Vele doden en gewonden en de vraag is of het allemaal wel zin heeft.

Langzamerhand wordt duidelijk dat er iets vreemds aan de hand is; waar het leven van Sasja duidelijk verder gaat, blijven de brieven van Volodja steken in de oorlog in 1900. Sasja’s brieven veranderen langzamerhand ook van karakter en worden meer een soort dagboek aantekeningen, vaak staat er geen aanhef meer boven. Zijn ze nog wel gericht aan Volodja, krijgen ze elkaars berichten nog wel? Er is iets veranderd en ook Volodja merkt dit, maar wat is het?

Het leven gaat duidelijk verder, maar blijft in sommige opzichten ook hetzelfde. Heel mooi is dat te zien in de scènes die herhaald worden. Als ze jong is ziet Sasja een oude vrouw voor de spiegel staan, die ze met een spottende blik bekijkt. Aan het einde van het boek is Sasja de oude vrouw die zichzelf bekijkt in een etalageruit en de spottende blik van een jonger meisje ziet.

Regelmatig komt ook de krant voorbij die iemand in de tram leest, op de voorpagina is het oorlog, op de achterkant staat een kruiswoordpuzzel.

Dit is het tweede boek dat ik van Michail Sjisjkin heb gelezen, het eerste was Venushaar. (hier) Net als bij dit boek moet je bij Onvoltooide liefdesbrieven even wennen aan de manier van schrijven en de manier waarop verschillende verhalen door elkaar worden geweven. Maar al snel wordt je gegrepen door het verhaal en de manier waarop langzaam duidelijk wordt wat er aan de hand is en dan wordt het gewoon een heel toegankelijk boek.

Onvoltooide liefdesbrieven is een prachtige roman over liefde, over dood en over het gewone leven en alles wat daartussen ligt. Heel bijzonder.

Oorspronkelijke Russische titel: Pismovnik
Uitgegeven in: 2010
Nederlandse uitgave 2013 dor uitgeverij Quirido
Nederlandse vertaling: Gerard Cruys
Bladzijdes: 311

woensdag 14 januari 2015

Goede voornemens

Eigenlijk maak ik ze nooit echt, de goede voornemens voor 1 januari van een nieuw jaar. Meer sporten, minder snoepen, stoppen met roken en dat soort dingen zijn zaken die je best kunt doen, maar alleen als je er echt gemotiveerd voor bent.

Je kunt je wel voornemen om te sporten als het 1 januari is, maar als je dat alleen doet omdat het 'nu eenmaal een van die geijkte voornemens is',  houd je het niet vol. Dan ga je één keer naar de sportschool en daarna niet meer. En dan zit  je daarna nog een jaar aan dat sportschoolabonnement vast.

Een goed voornemen maak je omdat je er op dat moment aan toe bent om dat stuk te veranderen of te verbeteren, de datum is hierbij irrelevant.

Ik heb in de afgelopen maanden en weken een aantal dingen in gang gezet waar ik de komende tijd verder mee wil.
Dit heeft voor een deel met gezondheid te maken en voor een deel met de dingen die ik doe.

Even op een rijtje:

Goed voor mezelf zorgen
  • ik ben al heel wat kilo's kwijt, maar ik wil de laatste ook kwijt. Goed letten op wat ik eet (zonder mezelf alles te ontzeggen) en vooral gezonder eten. Goed letten op wat ik eet lukt al aardig, gezonder kan het nog wel.
  • voldoende rust nemen, op tijd naar bed en vooral ook 'nee' zeggen.
  • dit keer serieus aan de slag met een oude bekende (hierover aan het einde van de maand meer, maar de foto die hierbij staat is een aanwijzing voor dit punt!)

Dingen doen waar ik erg blij van word
  • meer fotograferen
  • schrijven (dit kan van alles zijn, van brieven en kaarten tot verhalen)
  • verder bloggen op mijn manier
  • lekker lezen waar ik zin in heb en wanneer ik er zin in heb, in alle vrijheid
Kortom, dit zijn zaken waarvan ik merk dat ze goed voor me zijn en waar ik mee door wil gaan. Goede voornemens kun je elke dag maken.

maandag 12 januari 2015

The secret rooms, Catherine Bailey

Belvoir castle is een in gotische stijl opgetrokken kasteel in Leicestershire, in het midden van Engeland. Het heeft meer dan 300 kamers en is de thuisbasis van de familie Manners, die al meer dan vijfhonderd jaar de titel hertog van Rutland mag voeren

In 1940 stierf John, de 9e hertog van Rutland, in de kamers waar hij zich kort voor zijn dood had teruggetrokken. Vijf kamers in de afdeling voor de bedienden, waar niemand mocht komen behalve een paar uitverkoren vertrouwelingen. Vijf kamers waar allerlei familiepapieren waren opgeslagen en waar de hertog naar zeggen belangrijk en geheim werk te doen had. Na de dood van de hertog werden de kamers afgesloten en zouden zestig jaar afgesloten blijven.

In 2008 kwam historica en schrijfster Catherine Bailey, van wie ik eerder Black diamonds (hier) heb gelezen, op Belvoir castle. Ze had toestemming om de papieren van de familie te onderzoeken omdat ze een boek wilde schrijven over de invloed van de Eerste Wereldoorlog op het landgoed. Een groot deel van de mannen was door Henry, de vader van John en de toenmalige hertog, aangemoedigd om dienst te nemen. John was als officier ook in Frankrijk.

Catherine was vooral blij met de vondst van een dagboek van John, tot ze erachter kwam dat er iets vreemds aan de hand was. Vanaf 6 juli 1915 tot 5 december 1915 stond er geen enkele aantekening in het dagboek, terwijl er juist toen een paar flinke veldslagen werden gevoerd en John in de periode daarvoor juist uitgebreid over de oorlog schreef. Nog opvallender was dat zorgvuldig alle brieven van alle familieleden van die periode uit het archief waren verwijderd.

John tijdens zijn huwelijk in 1916
Nader onderzoek wees uit dat dit niet de enige periode was waar alles van was verdwenen, uit het leven van de 9e hertog van Rutland waren nog twee periodes volledig blanco gemaakt, 1894 en 1909.

De mysterieuze omstandigheden van de dood van de 9e hertog van Rutland en de blanco periodes lieten Catherine niet los. De geheimzinnige omstandigheden werden nog erger door brieven in code die Catherine vond en de verhalen over de vloeken die de familie zouden plagen en een geheimzinnige, nooit opgeloste inbraak meteen na de dood van de hertog. Geheimen genoeg en Catherine besloot haar oorspronkelijke idee te laten varen en zich in plaats daarvan te richten op onderzoek naar John, de 9e hertog.

De gebeurtenissen in 1894 blijken een familiedrama te verbergen, waarbij de oudere broer van John omkwam door een ongeluk. John was nog maar acht jaar oud en zijn broer was één jaar ouder. Gebroken door het verlies van hun erfgenaam en oogappel wilden zijn ouders weinig meer met John te maken hebben. John werd meteen na de begrafenis weggestuurd om voortaan bij zijn oom te wonen. Op kostschool kwamen zijn ouders hem zelden opzoeken en de brieven waren kil en toonden weinig interesse. John groeide op tot een eenzame jongeman die het nooit goed kon doen bij zijn ouders.

Deze verschrikkelijke gebeurtenissen blijken de sleutel te zijn voor de periodes daarna, steeds opnieuw werd dit verlies gebruikt om John in een bepaalde richting te dwingen, zonder te kijken wat hij zelf zou willen. Zijn carrière, zijn huwelijk, ja alle belangrijke beslissingen werden door zijn ouders en hun macht over hem beïnvloed.
 
In 1909 werd het gebruikt om John te dwingen akkoord te gaan met de verkoop van een deel van zijn erfenis en in 1915 bereikten het gedraai en de manipulatie een dieptepunt en gebeurde er iets waar John zich zo voor schaamde dat hij er de rest van zijn leven last van zou hebben.

Belvoir Castle
Catherine Bailey is voor haar onderzoek afhankelijk van de bronnen die ze kan vinden, en ze heeft hierbij geluk. Hoewel John in zijn laatste maanden zijn best heeft gedaan een groot deel van de bezwarende documenten weg te gooien, heeft hij niet alles gevonden en is het mogelijk om een groot deel van de gebeurtenissen te achterhalen en te reconstrueren.

Sommige zaken blijven onopgelost, zoals de geheimzinnige inbraak net na John’s overlijden of de reden waarom hij per se Belvoir castle wilde laten gebruiken als opslagplaats van de Nationale archieven in 1940.

The secret rooms is opgebouwd als een spannende thriller, waarbij steeds een nieuw stukje van de puzzel wordt onthuld. Daarbij krijg je niet alleen een goed beeld van het historisch onderzoek, maar ook van het leven van een van de rijkste en belangrijkste families van Engeland in de eerste helft van de 20e eeuw.

The secret rooms is goed geschreven, bijzonder interessant en zelfs aangrijpend. Je leeft mee met John, de jongen die toen zijn broer stierf ook meteen zijn ouders kwijt raakte en de rest van zijn leven voor dat verlies heeft moeten boeten. Wat er tijdens de Eerste Wereldoorlog is gebeurd is triest en het is goed te begrijpen dat dit de druppel was die de emmer deed overlopen.
Hoewel hij geboren was in een machtige familie en een wereld van privilege, denk ik niet dat er iemand is die met John had willen ruilen.

Uitgegeven in 2013
Bladzijdes: 425

zondag 11 januari 2015

Citaat: Paulo Coehlo

Om in zijn eigen pad te geloven, hoeft hij niet te bewijzen dat alle andere paden de verkeerde zijn.
Paulo Coehlo (Braziliaans schrijver, 1947-)

donderdag 8 januari 2015

Southern cross the dog, Bill Cheng

Mississippi, 1927. Een grote overstroming waarbij de dijken doorbreken zorgt ervoor dat de jonge Robert Chatham en zijn familie hun huis moeten verlaten en alles kwijtraken. Vader Ellis heeft al veel verloren door de vernederingen die hij als zwarte man in het zuiden in die tijd moet ondergaan en moeder Etta is zichzelf helemaal kwijtgeraakt nadat haar oudste zoon werd gelyncht omdat hij, naar verluidt, het had aangelegd met een blank meisje.

Het tweede deel speelt zich af in 1932. Hier vinden we Eli, een zwarte muzikant die uit de gevangenis wordt gehaald door een blanke man die wil dat Eli voor hem optreedt. Eli heeft charisma en veel mensen geloven dat hij speciale krachten heeft. Hij vindt de nu twaalfjarige Robert die werkt als een manusje-van-alles in een hotel (eigenlijk een bordeel) en vertelt de jongen dat hij is vervloekt, dat de zwarte hond van de duivel hem altijd zal achtervolgen.

In de delen erna zien we Robert terug in 1941, als hij werkt voor een ploeg in de Tennessee Valley Authority, een van de grote werkverschaffingsprojecten van de New Deal. Hij is er nog altijd van overtuigd dat hij vervloekt is en doet daarom weinig moeite zich te verzetten tegen zijn lot, dat weinig goeds voor hem in petto heeft.

De titel, Southern cross the dog, slaat op twee spoorlijnen, de Southern Railroad en de Yazoo Delta (YD, die de Yellow Dog werd genoemd). Deze kruisen elkaar in Mississippi, net zoals dezelfde mensen steeds het pad van Robert kruisen. De hond is tegelijkertijd ook de hond waardoor Robert wordt achtervolgd, of denkt achtervolgd te worden.

De schrijver, Bill Cheng, woont zelf in New York en was nog nooit in Mississippi geweest, dat kwam pas nadat het boek af was. Hij werd geïnspireerd door verschillende oude Blues zangers en in de Blues komen die spoorlijnen ook weer voor.

Southern cross the dog deed me een beetje denken aan De vlucht van Jesus Carrasco. Ook dat is een verhaal waarin de jonge hoofdpersoon de ene ellende na de andere te verwerken krijgt. Het probleem voor mij is alleen dat het in Southern cross the dog een beetje véél werd, het blijft maar doorgaan met Robert en nooit is er enig lichtpuntje.
 
Waar de jongen in De vlucht een relatief korte tijd ellende meemaakt en uiteindelijk een uitweg heeft en je hoopt hebt dat de jongen een betere toekomst tegemoet gaat, twijfel ik daaraan bij Robert. Hij heeft jarenlang te maken met armoede, honger, mishandeling, vernedering en bovendien gaat iedereen dood, alleen Robert blijft miserabel en alleen over. Op het laatst heeft hij weliswaar een plek om te blijven, maar ik heb niet de indruk dat hij hier lang van zal kunnen genieten.

Het verhaal wordt verteld in delen waarvan sommige over Robert gaan, maar andere stukken hebben andere hoofdpersonen waarvan je er later pas achterkomt welke rol ze spelen in het leven van Robert of gespeeld hebben. Dit kan misschien verwarrend werken, maar ik vond het eigenlijk wel heel mooi en fascinerend, vooral door de lijntjes die steeds weer bij elkaar komen. Verschrikkelijk ook als je erachter komt hoe één opmerking de loop van een leven kan beïnvloeden.

Ondanks de ellende die misschien wat meer gedoseerd had kunnen worden, vond ik Southern cross the dog een mooi en bijzonder boek, met een treffend tijdsbeeld.

Uitgegeven in 2014
Bladzijdes: 322
Nu vertaald in het Nederlands als: Als de hond het spoor kruist

woensdag 7 januari 2015

Twee kruiken

In het boek The Bloomsbury cookbook van Jans Ondaatje Rolls kwam ik op bladzijde 49 een schilderij tegen, dat meteen mijn aandacht trok. Het was Stilleven met koekblik en potten van Roger Fry, gemaakt in 1918.
De reden dat dit mijn aandacht trok, was omdat ik de kruik erop herkende. Mijn oma had net zo'n soort kruik altijd op de kast staan en sinds enige tijd staat die kruik nu bij mijn ouders op het dressoir in de hal.
Het motief is bij nadere bestudering iets anders, maar verder vond ik het een treffende gelijkenis.
De kruik in het schilderij (foto uit het boek)

De kruik bij mijn ouders in de hal.

maandag 5 januari 2015

Aan de rand van de wereld, Michael Pye

Katholieke spionnen in protestants Engeland, ontvoerde begijnen, een monnik die een systeem voor het berekenen van de Paasdatum ontwikkelde, een Saksisch evangelie waarin Jezus een groep vazallen heeft en een duif die op zijn schouder zit, schilders, geleerden, piraten, handelaren en de Vikingen in Amerika; dit alles komt in dit boek op een wervelende wijze langs.

Aan de rand van de wereld, hoe de Noordzee ons vormde behandelt de geschiedenis van Noord-West Europa en gaat over de landen rond de Noordzee in de periode 700-1700.

De Noordzee wordt misschien tegenwoordig niet zo heel belangrijk meer gevonden en heeft de naam vooral koud en grijs te zijn, maar eens vormde de Noordezee de spil van de hele noordelijke wereld.

Na de val van het West Romeinse rijk was er geen centraal gezag meer, en veel dingen moesten opnieuw worden opgebouwd. De handel was daar een onderdeel van.

De Friezen waren de eerste handelaren die overal kwamen en bekend stonden om hun gewiekste manier van doen. Enige tijd later zijn het de Ieren en de Vikingen die de boventoon voerden. Woeste krijgers die handelden, slaven roofden en steden stichtten, waar vervolgens weer allemaal mensen kwamen wonen.

In de 14e en 15e eeuw was er het losse samenwerkingsverbond van koopmanssteden dat de Hanze werd genoemd. Ruige handelaren die nergens voor terugdeinsden en met bruut geweld koningen op de knieën konden dwingen. Al was het maar door te verhinderen dat goederen geleverd konden worden. Hun grove manier van werken werd echter ingehaald toen in de Nederlanden er steeds meer met krediet werd gewerkt en uiteindelijk grote compagnieën als de VOC en de WIC met hun dubbele boekhouding en aandelen alle andere handelaren ver achter zich laten.

Over die Noordzee werd gevaren en gehandeld en met die handel werden er ideeën en technieken overgebracht en verspreid. Handel en geld waren belangrijk, maar dus niet alleen vanwege de economische waarde.

De ideeën over hoe men naar de wereld keek veranderden. Door het herinvoeren van munten werd de waarde van goederen abstract gemaakt en toen er universiteiten werden gesticht in Oxford en Parijs werd er zelfs een prijs aan kennis gehangen.

Boeken werden verspreid via de handelsroutes en daarmee ook de ideeën in die boeken. Of het nu de boeken waren die gekopieerd werden in alle bekende kloosters, of later de boeken van de reformatie.

Veranderingen kwamen over het water, zoals nieuwe mode, nieuwe ideeën over het huwelijk of nieuwe technieken voor windmolens.
Soms kwam ook de dood over het water, of het nu de Vikingen waren die roofden en plunderden of de ratten die de pest met zich meedroegen en de hele maatschappij op hun kop zetten. Om de chaos te beteugelen kwamen de vorsten en steden met nieuwe en strengere regels en de basis voor een bureaucratische overheid was gelegd.

Michael Pye
Michael Pye schrijft over een Boeddhabeeldje dat in Zweden is gevonden, de opkomst en ondergang van Godsoordelen, waarom de juristen de eerste professionals waren en de overeenkomsten tussen de inwijdingsrituelen van de Hanzekooplieden en die op een Engelse kostschool in de 19e eeuw en die tussen de pestwetten in de 14e eeuw en de angst voor terrorisme nu.

Te vaak wordt er nog gedacht dat er in de Middeleeuwen weinig bijzonders is gebeurd. Daarbij wordt vaak vergeten dat alles wat er nu is zijn oorsprong, zijn wortels heeft in juist die Middeleeuwen.

Michael Pye weet uitstekend te laten zien hoe alles met elkaar te maken heeft en hoe alles op elkaar volgt. Geschiedenis is geen verzameling losse feitjes, maar alles heeft verband met elkaar. De uitkomst is niet altijd het logische of enige gevolg van de gebeurtenissen daarvoor, maar alles wat daarvoor gebeurde maakt de uiteindelijke uitkomst wel mogelijk.

Af en toe staat er wel iets mafs in het boek, zoals op bladzijde 350 waar gesproken wordt over Hendrik VII uit het huis Windsor, terwijl dit toch echt Tudor moet zijn. Dit kan een foutje van de vertaler, de drukker of Michael Pye zijn, maar hoe dan ook, fout is het wel.

Verder is Aan de rand van de wereld uitstekend geschreven, vol anekdotes en interessante wetenswaardigheden en een absolute aanrader voor iedereen die meer over deze uiterst interessante periode wil weten.

Oorspronkelijke titel: The edge of the world
Uitgegeven in: 2014
Nederlandse uitgave: 2014 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Arthur de Smet, Pon Ruiter en Frits van der Waa
Bladzijdes: 382

zondag 4 januari 2015

Citaat: Seneca

Er kan een nieuw begin komen, als een ander nieuw begin eindigt.
Via sacra, Forum Romanum (foto gemaakt door mij in 2013)
Seneca (Romeins filosoof, 4 - 65)

vrijdag 2 januari 2015

Behind the scenes at Dowton Abbey

Downton Abbey is vanaf de eerste aflevering een succes en de serie heeft miljoenen fans over de hele wereld. Natuurlijk verschijnen er dan ook allerlei mooie boeken die een kijkje achter de schermen geven.
Behind de scenes at Downton Abbey van Emma Rowley is zo’n achtergrondboek, vol informatie en prachtige foto’s.

Het mooie Highclere castle staat model als Downton, maar ondertussen worden alleen de buitenopnames hier gefilmd en de scènes in grote ruimtes als de bibliotheek en de hal. Er werd in het eerste seizoen ook in de slaapkamers gefilmd, maar dit bleek toch te onhandig en te klein. Nu zijn die vertrekken opgebouwd in de studio’s in Ealing.

Er is een voedselspecialiste in dienst, die alle gerechten klaarmaakt die in de serie te zien zijn. Ze moet er wel voor zorgen dat de kleuren goed uitkomen op film en dat het houdbaar blijft. Bovendien kan het zijn dat een scene waarin Mrs. Patmore een gerecht kookt op een ander tijdstip wordt gefilmd dan de scene waarin de familie het gerecht eet, zodat het gerecht meerdere malen gemaakt moet worden én er hetzelfde uit moet zien.

Geweldig is de aandacht voor de details, er wordt gelet op de etiketten van de blikjes in de voorraadkast en is er iemand die ervoor zorgt dat de brieven die de graaf in de morgen leest allemaal in andere handschriften geschreven zijn. Thomas Barrow heeft een ander accent als hij met de familie praat, dan wanneer hij beneden in de keuken is en Anna heeft soms een vermaakte jurk aan die Lady Mary in een eerder seizoen aanhad, net zoals in werkelijkheid de kameniers regelmatig een jurk kregen die hun mevrouw niet meer droeg.

Ik zou nog veel meer details en voorbeelden kunnen geven, over de garderobes voor elk personage, hoe ze de originele kranten gebruiken enzovoort,  maar ik kan eigenlijk alleen maar aanraden het boek zelf aan te schaffen. Behind the scenes at Downton Abbey is een feest om te lezen en is een heerlijke aanwinst voor elke fan.

Uitgegeven in  2013
Bladzijdes: 278

donderdag 1 januari 2015

Gelukkig 2015

Voor iedereen een heel mooi 2015, dat alles waar je op hoopt ook uit mag komen.
Gelukkig nieuwjaar!!
 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...